Kangoeroewonen: dochter- of zoonlief trekt samen met de kinderen bij je in. Of beter: ze wonen samen met jou onder één dak maar ieder heeft zijn eigen woning. Gezellig dicht bij elkaar, gemakkelijk bereikbaar in nood en je kan de kleinkinderen veel zien. Alleen maar voordelen. Maar kan dat juridisch zomaar? En wat met al die papieren?

Kangoeroewonen avant la lettre

Even terug in de tijd, pakweg vijftig jaar geleden. Een koppel huwde en ze trokken in bij de ouders van de man. Die ouders bleven er wonen tot hun laatste dag en deelden in de vreugde van het nieuwe gezin. Het was de normaalste zaak van de wereld dat er drie generaties onder één dak woonden. Vandaag komt die trend terug, maar dan in een andere vorm, eentje met meer privacy: kangoeroewonen. In zo’n woning heeft ieder zijn eigen wooneenheid: een badkamer voor oma en eentje voor het gezin van zoon of dochter. Ook de woonkamer en de keuken zijn gescheiden. In sommige kangoeroewoningen zijn er wel enkele gemeenschappelijke ruimtes.

Vergunning voor meergezinswoning nodig

Kangoeroewonen heeft veel voordelen: ouderen vereenzamen niet, de kosten worden gedeeld en er is steeds opvang voor de kleinkinderen. Bovendien biedt het de ideale oplossing voor ons huizenpatrimonium dat veel te grote woningen heeft. Maar er moeten nog een aantal papieren in orde gemaakt worden vooraleer je aan kangoeroewonen kan doen. Daar is vandaag nog veel onduidelijkheid over.

Als je pech hebt, strandt je kangoeroeplan meteen al omdat je geen vergunning krijgt van de gemeente.De bestaande eengezinswoning moet eerst aangepast worden om er twee aparte wooneenheden van te maken. Voordat die werken kunnen beginnen, heb je een vergunning nodig. Als je pech hebt, strandt je kangoeroeplan daar al. In het slechtste geval krijg je die vergunning niet omdat de gemeente van oordeel is dat er geen twee woonunits kunnen gecreëerd worden op een perceel dat bedoeld is voor een eengezinswoning.

Dan maar samenhuizen in een eengezinswoning?

Dan ben je verplicht om alle inwoners te gaan inschrijven in het bevolkingsregister zodat je voor de wet eigenlijk samenleeft. Leef je in de kangoeroewoning samen met een aparte keuken, een apart sanitair en elk een eigen deurbel? Dan kan de gemeente concluderen dat het toch om een meergezinswoning gaat en komen we opnieuw bij het probleem dat zo’n woning in veel gemeenten niet toegelaten wordt.

Geven de gemeentediensten wel toestemming om samen te huizen in een eengezinswoning? Dan kunnen er andere nadelen opduiken. Het totale gezinsinkomen is nu dat van iedereen die in huis woont samen. Uitkeringen zoals een werkloosheidsuitkering of een studietoelage zullen drastisch verlagen of zelfs wegvallen als het totale gezinsinkomen te hoog is.

Zorgwonen, de oplossing?

Een andere mogelijkheid om aan kangoeroewonen te doen, is via zorgwonen. Dat is een tijdelijk statuut dat je kan inroepen als je aan enkele logische voorwaarden voldoet. Zo moet de bijkomende wooneenheid één geheel vormen met de hoofdwoning. De bijkomende woning mag maximum een derde van het volume van de hoofdwoning hebben. Er mogen maximum twee personen in de zorgwoning wonen, van wie er minstens één ouder is dan 65 jaar of zorgbehoevend is.

Om te vermijden dat uitkeringen verlagen of wegvallen, kan zorgwonen een oplossing bieden.Op die manier mogen tijdelijk twee gezinnen op één adres ingeschreven worden. Zo worden beide gezinnen nog steeds als apart beschouwd bij bepaalde uitkeringen en vergoedingen en wordt het inkomen gegarandeerd.

Hier wel kangoeroewonen, vijf kilometer verderop niet

Volgens Inter, een organisatie die zich toelegt op de toegankelijkheid van wonen, is er een verschil per gemeente. ‘De Vlaamse beleidsnota is eenvoudig maar de praktijk is erg complex. Elke gemeente geeft er dus een eigen invulling aan. Sommige gemeenten weten niet goed hoe ze moeten omgaan met een aanvraag voor een kangoeroewoning, gewoonweg omdat ze er nog nooit mee te maken kregen.’ In de praktijk valt het dan weer op dat een goedkeuring of afkeuring vaak afhangt van de ambtenaar die je voor je hebt en hoe die de bouwvoorschriften interpreteert.

Bezint eer ge begint

Overweeg je om aan kangoeroewonen te doen? Leg dan eerst eens je oor te luisteren bij de gemeentediensten van de stad of gemeente waar je aan kangoeroewonen wil doen. Vergeet ook niet om met alle bewoners duidelijke afspraken te maken, zowel praktisch als juridisch. Wat met de energiemeters? En de belastingaangifte? Mogen kleinkinderen op elk moment van de dag oma’s deur plat lopen? Wie onderhoudt de gemeenschappelijke delen? Pluis alles eerst uit, zet het netjes op papier en waag pas dan de sprong naar een gezellige kangoeroewoning.