En toch kan ik het niet laten om de eerste twee gedichten ook te plaatsen:
Het schrijverke illustreert perfect het uitzonderlijke talent van Guido Gezelle (1830-1899) als dichter. de man blinkt immers uit door zijn natuurgedichten waarin hij bijzonder beeldend gebruik maakt van de taal. "Het schrijverke" is een watertor die al gekke bochten makend over het wateroppervlak heen en weer schiet. Priester Geselle was ook vertaler, taalkundige en leraar aan de humaniora. Hij zette zich in voor de herwaardering van de vlaamse volkstaal en ging op zoek naar een authentieke poëzie. vanuit dat streven verschenen vanaf 1858 verschillende bundels, waaronder Kerkhofbloemen en Vlaemsche dichtoefeningen, waarmee hij een grote bijdrage levert aan de ontwikkeling van de Nederlandstalige poëzie.
HET SCHRIJVERKE
O krinklende winklende waterding
met 't zwarte kabotseken aan,
wat zien ik toch geren uw kopke flink
al schrijven op 't waterke gaan!
Gij leeft en gij roert en gij loopt zo snel,
al zie'k u noch arrem noch been;
gij wendt en gij weet uwen weg zo wel,
al zie'k u geen ooge, geen één.
Wat waart, of wat zijt, of wat zult gij zijn?
Verklaar het en zeg het mij, toe!
Wat zijt gij toch, blinkende knopke fijn,
dat nimmer van schrijven zijt moe?
Gij loopt over 't spiegelend water klaar,
en 't water niet meer en verroert,
dan of het een gladdige windtje waar,
dat stille over 't waterke voert,
o Schrijverkes, schrijverkes, zegt mij dan,-
met twintigen zijt gij en meer,
en is er geen een die 't mij zeggen kan:-
Wat schrijft en wat schrijft gij zo zeer?
Gij schrijft, en 't en staat in het water niet,
gij schrijft, en 't is uit en 't is weg;
geen christen en weet er wat dat bediedt:
och, schrijverke, zeg het mij, zeg!
Zijn 't visselkes daar ge van schrijven moet?
Zijn 't kruidekes daar ge van schrijft?
zijn ' keikes of bladtjes of blomkes zoet,
of 't water, waarop dat ge drijft?
Zijn 't vogelkes, kwietlende klachtgepiep,
of is 'et het blauwe gewelf,
dat onder en obeven u blinkt, zoo diep,
of is het u, schrijverken zelf?
En 't krinklende winklende waterding,
met 't zwarte kapoteken aan,
het stelde en het rechtte zijn oorkes flink,
en 't bleef daar een stondeke staan;
"Wij schrijven, " zoo sprak het, "al krinklen af
het gene onze Meester, weleer,
ons makend en leerend, te schrijven gaf,
één lesse, niet min nochte meer;
wij schrijven, en kunt gij die lesse toch
niet lezen, en zijt gij zo bot?
Wij schrijven, herschrijven en schrijven nog,
den heiligen Name van God!"
Guide Gezelle
Meermaals bleef ik in mijn kindertijd bewonderend kijken vanop een van de bruggen over de Leie in Kortrijk naar de schrijverkes. Waarschijnlijk schreef Gezelle dat gedicht toen hij in Kortrijk onderpastoor was. Dichtbij de Onze-Lieve-Vrouw parochie liggen namelijk twee bruggen over de Leie.
Alice Nahon (1896-1933) was 18 toen ze in het antwerpse Suivenbergziekenhuis als leerling-verpleegster aan de slag ging. Zelf verbleef ze regelmatig in sanatoria en was ze vaak depressief. Haar gedichten, zoals in de bundels Vondelingskens (1920), kwamen dan ook voort uit een diepe melancholie. Nahon werd vaak gehekeld als 'te zoeterig'. Met haar bundel 'Schaduw' uit 1928 probeert ze van dat tuttige imago af te komen. Een imago dat volgens sommigen trouwens niet klopt: ze zou een liederlijk liefdesleven hebben geleid en heftige relaties met verschillende mannen hebben gehad. Van de drie Avondliedekens is het derde veruit het bekendste en populairste gebleven. Het is een van de meest gegoogelde versregels op het internet.
't Is goed in 't eigen hart te kijken
Nog even voor het slapen gaan
Of ik van dageraad tot avond
Geen enkel hart heb zeer gedaan;
Of ik geen ogen heb doen schreien,
Geen weemoed op een wezen lei;
Of ik aan liefdeloze mensen
Een woordeke van liefde zei.
En vind ik in het huis mijns herten,
Dat ik een droefenis genas,
Dat ik mijn armen heb gewonden
Rondom een hoofd dat eenzaam was,
Dan voel ik, op mijn jonge lippen,
Die goedheid lijk een avond-zoen.
't is goed in 't eigen hert te kijken
En zo z'n ogen toe te doen.
Alice Nahon
vriendschap is het kostbaarste geschenk!