Jeugdsentiment
Een vijftiental residenten zitten gezellig aan de
koffietafel in een Rust- en Verzorgingstehuis,
de koffie ruikt heerlijk geurig en ze hebben
er zin in.
Vandaag is het gespreksonderwerp:
'Het Lager Onderwijs in vroegere tijden'
Charles is de eerste die het woord neemt met
"Begin maar al met uw lei en griffel te nemen",
zo de schoolmeester uit die tijd nabootsend.
"Ja,met een mooi doosje,en een sponske en
een zeemeke" voegen Louisa en Gaby er nog
fijntjes aan toe.
De twee dames zitten naast elkaar aan tafel
en vormen een geweldige aanblik door hun
innerlijke pret en guitige lichtjes in de ogen.
"Bestonden er dan geen schriften?"vraagt
animatrice Brigitte.
"Natuurlijk hadden we een 'cahier',maar daar
moesten we een heel jaar mee toekomen.
Papier was duur hoor!"
Allen beamen ze dat de 'cahier' enkel gebruikt
werd voor 'schoonschrift' terwijl er enkelen
dit demonstreren door sierlijke letters in de
lucht te schrijven.Ze beleven er nog pret aan.
Liesbeth weet het nog als de dag van gisteren
"Amaai,dat was nogal een gedoe met dienen
inktpot en die pen." en om haar woorden echt
geloofwaardig te maken vervolgt ze met
"Daar kwam dan ook nogeens een kladpapier
(zo'n roze vloeipapier)bij kijken,om de inkt te
drogen.En o wee,als ge vlekken maakte,dan
kon je helemaal opnieuw beginnen."
De heren hebben kennelijk ook nog andere
herinneringen aan de inktpot.
Fons legt uit hoe de kwajongens indertijd
inktpropjes maakten en met elastiekjes naar
het bord schoten.Het gebeurde daarbij wel
eens dat zo'n propje in de nek van de meester
terecht kwam.En dan gingen de poppen pas
echt aan het dansen natuurlijk.
Zo komen ze bij het onderwerp 'straf' terecht.
Het gezelschap vertelt honderduit."Als je de
straffen van toen de dag van vandaag moest
lappen,dan vloog je als leerkracht regelrecht
het gevang in voor kindermishandeling" is de
mening van allen.Vooral op de jongensschool
werd er met ijzeren hand geregeerd,de houten
lat zowel als de metalen regel werden driftig
gehanteerd op de vingers,handen en billen van
hen die wat mispeuterd hadden.Er werd aan de
haren getrokken,aan oren gedraaid,en kletsen
om de oren gegeven.Of je moest op je knieën
in houten klompen zitten,of in de hoek gaan
staan met uitgestrekte armen,en enkele boeken
in de handen,wat serieus pijn deed.
Bij de meisjes ging het er niet zo hevig aan toe,
maar ja,die zijn doorgaans ook wat braver,aldus
enkele dames.
Brigitte,de animatrice,die veel jonger is dan de
residenten,aanhoort de verhalen met verbazing,
en stelt de vraag "Was er dan niemand,bvb van
de ouders,die daarop klacht neerlegde tegen zulke
lijfstraffen?"
Uit meerdere kelen klonk hetzelfde "Maar bijlange
niet!Als we thuis gingen klagen,resulteerde dat
meestal averechts,we kregen er dan nog een pak
slaag bovenop" en ze voegen er aan toe "Daarbij
we zijn er niet dood van gegaan hé!Er was trouwens
vroeger heel wat meer discipline dan nu.'t Is er
niet op vooruitgegaan met de zachte aanpak."
Alle mannen in het gezelschap herinneren zich nog
levendig één of meerdere keren een zware straf te
hebben ondergaan,behalve de Fons,die beweert
met uitgestreken gezicht nooit gestraft te zijn.
Waarop Charles repliceert met de vaststelling dat
Fons dan wel het 'febbekakske' van de meester was.
Over de leerstof waren ze het allemaal eens dat er
vroeger niet zoveel vakken waren als nu.Maar wat
ze kregen werd er zodanig ingedramd dat het nooit
meer vergeten zou worden.En dhr.Prins en mevr.
Thijs beginnen,om die stelling kracht bij te zetten,
de Franse werkwoordvormen te declameren.
Hetzelfde gebeurt met de tafels van vermenigvuldiging,
die moesten dagelijks zingend hardop in de klas met
z'n allen afgedreund worden,om ze nooit meer te
vergeten."Doe maar eens een test,met een 12 jarige
en een oudere persoon" zeggen ze."Wij weten wel
wie er het snelst en correct zal antwoorden"
"En moedertaal was ook geen lachertje in onze tijd,
vooral op de spelling was men heel streng" en ze
vervolgen met "Wij moesten geen opstel afgeven met
een paar 'dt fouten' in.Radicaal gebuisd was dat!Voor
elke fout moesten we minstens twintig keer,maar
meestal veel meer, het juiste woord schrijven."
Tot slot ging het er nog over hoe belangrijk vlijt in die
tijd was "Dat werd zelfs zeer belangrijk geacht,wij
kregen daar punten op.Ze zouden dat trouwens best
terug invoeren"
En daarmede werd dan besloten,want het was
ondertussen tijd geworden voor het avondeten.
Alterego
To be or not to be,that's the question
Niemands meester,niemands knecht