Reini schreef:Ik wil toch dat être dat al onze aannames overhoop gooit wel eens leren kennen... ik wacht dus geduldig af.
Of ik dat aanneem is weer een ander paar mouwen.
Onze zo beschermde aannames worden, zoals het meer gebeurd, ijskoud vertrappeld door meedogenloze experimenten.
Het volgende is een quote uit "Een antropoloog op Mars" van Oliver Sacks (p 35 e.v.).
""In navolging van Clerk Maxwells befaamde demonstraties over kleurenprojectie gaf Edwin Land, de uitvinder van de Land instantcamera en de Polaroid, in 1957 een nog verrassender fotografische kleurwaarnemings-demonstratie. Hij maakte twee zwart-witbeelden (door middel van een camera met lichtbundelsplitsing, zodat ze tegelijkertijd vanuit hetzelfde gezichtspunt, door dezelfde lens, konden worden opgenomen) en voegde ze met een dubbellensprojector op een scherm in elkaar. Hij gebruikte twee filters om de beelden te maken: een dat langere golflengten doorliet (een rood filter) en een dat kortere golflengten doorliet (een groen filter). Het eerste beeld werd vervolgens door een roodfilter geprojecteerd, het tweede met gewoon wit licht, ongefilterd. Je zou verwachten dat dit alleen maar een algeheel lichtroze beeld zou opleveren, maar in plaats daarvan gebeurde er iets ‘onmogelijks’. De foto van een jonge vrouw verscheen direct in volle kleurenpracht: ‘blond haar, lichtblauwe ogen, rode jas, blauwgroene kraag, en een opvallend natuurlijke vleeskleur,’ zoals Land het later beschreef. Waar kwamen die kleuren vandaan, hoe werden ze gemaakt? Ze zaten ogenschijnlijk niet ‘in’ de foto’s of de lichtbronnen zelf. Die demonstraties, overweldigend in hun eenvoud en effect, waren kleuren-‘illusies’, maar wel illusies die een neurologische waarheid aantoonden:
dat kleuren niet ‘daarbuiten’ in de wereld zijn, en evenmin (zoals de klassieke theorie wilde) een automatisch golflengtecorrelaat zijn, maar veeleer worden gevormd door de hersenen.
Die experimenten [...] waren niet te verklaren vanuit de bestaande theorie, maar wezen nog niet duidelijk in de richting van een nieuwe. Bovendien leek het mogelijk dat de kennis van passende kleuren de toeschouwer beïnvloedde bij zijn waarneming van zo’n tafereel. Daarom besloot Land vertrouwde voorstellingen van de gewone wereld te vervangen door volkomen abstracte, veelkleurige beelden van geometrische stukjes gekleurd papier, zodat men uit de verwachting geen aanwijzingen kon halen voor de vraag welke kleuren men moest zien. Die abstracte beelden vertoonden vage gelijkenis met bepaalde schilderijen van Piet Mondriaan, en daarom noemde Land ze ‘kleuren-Mondriaans’. Door middel van de Mondriaans, die door drie projectoren werden verlicht, met filters voor lange golflengten (rood), gemiddelde golflengten (groen) en korte golflengten (blauw), wist Land te bewijzen dat er, als een oppervlak deel uitmaakte van een gecompliceerd, veelkleurig tafereel,
geen eenvoudige relatie was tussen de golflengte van het licht dat een oppervlak reflecteerde en de waargenomen kleur van het oppervlak.
Als bovendien een enkel kleurvlakje (bij voorbeeld een dat normaal gesproken werd gezien als groen) van de omringende kleuren werd geïsoleerd, leek het alleen maar wit of grijs, met wat voor lichtbundel het ook verlicht werd. Zo toonde Land aan dat het groene vlakje niet als inherent groen beschouwd kon worden, maar zijn groenheid ten dele
kreegdoor zijn relatie met de omringende vlakken van de Mondriaan.
Was kleur voor Newton, voor de klassieke theorie, iets plaatselijks en absoluuts, bepaald door de golflengte van het licht dat vanaf elk punt weerkaatst werd,
Land maakte duidelijk dat die bepaaldheid plaatselijk noch absoluut was, maar afhing van het totaaloverzicht van een tafereel en vergelijking van de golflengtesamenstelling van het door elk punt weerkaatste licht met die van het door de omgeving weerkaatste licht. Er moest een
voortdurende relatering plaatshebben, een vergelijking van elk onderdeel van het gezichtsveld met zijn eigen omgeving om die alomvattende synthese te bereiken - het ‘beoordelingsproces’ van Helmholtz.""
Je mag je dus letterlijk afvragen: in wat voor wereld leven wij?
