squadra schreef: ↑11 jun 2020, 11:43
Ik ben voor het behouden van de standbeelden maar ze dan wel voorzien van een context en dit zorgt dus voor een dubbele winst: de openbare ruimte wordt niet van haar culturele geschiedenis verarmd maar net verrijkt doordat de beelden in een nieuw kritisch daglicht worden geplaatst.
Dit lijkt op het eerste zicht geen slecht idee squadra, maar ik denk niet dat dit de ideale oplossing is. Neem nu het geval Leopold II als voorbeeld. We laten zijn standbeelden ongemoeid en plaatsen er een plakkaat bij met de historische context waaruit dan blijkt dat desbetreffend heerschap er specifieke maatregelen op na hield om navolgers van de minder ijverige Congolese werknemers tot betere prestaties aan te manen. Misschien met een kleine illustratie erbij.
Het logische gevolg hiervan zou zijn dat de betere toerist ons dan de vraag zal stellen : “Maar waarom hebben jullie dan al die standbeelden voor hem opgericht ?” Pijnlijk natuurlijk.
Nu ben ik zelf ook wel van oordeel dat bovengenoemde geen standbeelden of straatnamen heeft verdiend. In Duitsland vindt men ook geen Hitlerplatzen, Goeringallees of Rommelmarkten meer, deze laatste dan weer wel maar dat slaat dan op “rommel”of “Floh” en niet op de generaal met die naam.
Niettemin vind ik het verkeerd dat er nu aanzet wordt gegeven tot een nieuwe beeldenstorm. Omdat het nu eenmaal zo is dat racisme en de erbij behorende slavernij of lijfeigenschap deel uitmaakt van de menselijke geschiedenis reeds sedert de Oudheid. Dit was de normale gang van zaken bij zo wat alle volkeren ter wereld, hoe wreed we dit nu ook mogen vinden. En ja, ook het zogenaamd blanke ras deed daar eveneens aan mee. Maar anderzijds was het datzelfde zogenaamde ras dat er een einde heeft aan gemaakt met pioniers als Jean-Jacques Rousseau en Thomas Jefferson eind 18de eeuw. Dit gebeurde dan weliswaar niet van de ene op de andere dag en sommige andere volkeren gingen er nog een tijdje langer mee door en zelfs vandaag is het in bepaalde gebieden nog dagelijkse praktijk, zij het dat het daar een andere naam kreeg.
Stel nu dat we alles en iedereen verbannen die in het verleden naam maakte maar toch nog kan betrapt worden op een of andere uitlating die zondig is met de huidige mentaliteit, we gaan héél véél werk hebben. Een paar voorbeelden.
Churchill wordt momenteel al stevig aangepakt : hij liet zich al eens smalend uit over “negers”. Ook heeft hij burgers met brandbommen bestookt in vele Duitse steden. Weliswaar heeft hij de nazi’s mee klein gekregen, maar dat is van minder belang. Churchill moet weg.
Nemen we Voltaire : schrijver, filosoof, medegangmaker van de Verlichting. Maar schreef wel lelijke dingen over negers : “…..mensen die ik hoger acht dan negers, zoals de negers boven de apen staan, ….” . Haal die man’s boeken toch uit de bib en verbrand ze !
Erasmus : vereerd humanist en hekelend schrijver over de wantoestanden in de toenmalige christelijke kerk. Hogescholen en universiteiten zijn naar hem genoemd. Even luisteren wat hij over de joden zegt : “….deze meest verderfelijke pest, het Jodendom” en meer van dat fraais. Hitler zou goedkeurend gemompeld hebben. Laten we zijn standbeelden slopen en zijn universiteiten een andere naam geven, zijn boeken verbieden. Luther past ook in dit plaatje, die vond dat men synagogen maar moest in brand steken. Zoals de vriendenkring van de Profeet nog altijd vindt.
Als kleuter leerde ik lezen met onder meer strips. Mijn favorieten waren Kuifje en Nero. Met het album “Kuifje in Congo” (later “in Afrika”) hebben de nazaten van Hergé, de tekenaar, al wat hommeles gehad met Congolezen die zich “geslachtofferd” voelden wegens racisme. Daarom herlas ik het werk nog even maar vond het zeer braaf ; meer zelfs, de boosdoener bleek dan toch wel een blanke man te zijn, zeker. Misschien mag hij nog blijven, Kuifje bedoel ik.
Ik houd echter mijn hart vast wanneer men eens de werken van Marc Sleen gaat herbekijken. Zijn vroegere albums zoals “De Erfenis van Nero”, “Beo de Verschrikkelijke” of “Het Wonderwolkje” zijn andere koek. Dit waren de jaren vijftig uit vorige eeuw , toen kon dit nog. Nu niet meer en dat is goed.
En zo zal iedereen nog wel namen van figuren uit het verleden kunnen vermelden die meedreven op de zienswijze uit die tijd. Die is nu voorbij maar moeten we nu met z’n allen door het stof kruipen en excuses aan iedereen gaan aanbieden voor toestanden waar me niets meer mee te maken hebben ? En zo ja, geldt dit dan ook omgekeerd ? Mag het ook even over de plaasmoorde gaan bvb ?