President Bush heeft onlangs een groot bedrag vrijgemaakt voor onderzoek. Per jaar gaat er wereldwijd drie miljard dollar in om. Naast de Verenigde Staten zijn Japan, Korea en Canada groot in nanotechnologie. De programmaomvang van nanotechnologie in Nederland bedraagt 240 miljoen euro. De helft komt van de overheid, de andere helft uit het bedrijfsleven. Op het congres Nanotech 2003 in Tokyo waren 25.000 mensen aanwezig. "En dat voor een technologie waar vijf jaar geleden vrijwel niemand van had gehoord. Toen bestond er weinig belangstelling. De groei die we nu zien is superexponentieel."
Tijdens de handelsmissie High Tech Connections, volgende week in Silicon Valley, staan drie technologieën centraal: nanotechnologie, grids en breedband en embedded systems. Computable sprak aan de vooravond van het forum met de vertegenwoordigers van die drie technologieën.
"Het spectrum van nanomicrosystemen loopt van bio-essays tot innovatieve geheugenaanpakken. Daarnaast worden grenzen doorbroken in nanomaterialen. Zo wordt nu gekeken naar het op 'natuurlijke' in plaats van technische wijze fabriceren van materiaal. Dat is, in tegenstelling tot de geheugentoepassingen, een lange termijnproject binnen de nanotechnologie. Zij kan tot nieuwe eigenschappen leiden waarvan we nu nog geen idee hebben. Zo zou zij bijvoorbeeld kleurstoffen kunnen gaan vervangen in de toekomst. Er zijn miljarden dingen te bedenken, maar je weet niet wat gaat aanslaan. En er zijn ongetwijfeld nog applicaties die moeten opkomen. Bij de eerste computer dacht niemand bijvoorbeeld aan mobiele technologie."
Internationaal
Kees Eijkel: "We hopen dat tijdens het forum de industriële partners ons zullen vinden. Er zitten veel grote partijen in, daar gaan we tijdens High Tech Connections mee spreken. Daarnaast zijn er een aantal kleinere bedrijven waarvan tachtig procent hun markt heeft buiten Nederland. We hebben goede contacten in een internationaal netwerk van starters. Bijvoorbeeld met een biochipbedrijf, dat uit een druppel bloed een diagnose of dna-profiel kan halen. Daar zit nanotechnologie achter. Maar dichter bij huis zit nanotechnologie ook achter de huidige grote harde-schijfcapaciteit, alleen is dat veel minder zichtbaar. Nu maakt nanotechnologie vijf tot tien procent van de halfgeleidermarkt uit, maar het groeitempo is 25 procent per jaar."
"In de westerse wereld is technologie vanzelfsprekend. Het valt pas op als de technologie het niet doet. Nanotechnologie is al een enorme markt, het is meer dan een belofte, al is zij nog niet zo groot als de voedingsmiddelentechnologie." Onderzoek in nanotechnologie zou wel eens heel belangrijk kunnen zijn voor het vasthouden van hoogopgeleide kenniswerkers. "In Nederland is het essentieel om te investeren in een nieuwe technologie die een vaste basis nodig heeft. Met dit welvaarts- en loonniveau verdwijnt veel werk naar het buitenland. Maar met nanotechnologie loop je niet even naar India, zoals het geval is bij software-ontwikkeling."
En de dreiging van leegloop is er al: "Als wij het initiatief niet hadden genomen, was tachtig procent van de mensen die zich hier nu bezighouden met nanotechnologie naar de Verenigde Staten gegaan. We moeten hier de bètamensen houden. Van de mensen die een postdoc doen in de VS geven er nu al veel aan niet terug te keren. Dat is een bedreiging van het onderzoek in Nederland, waar je goede eigen programma's tegenover moet zetten. De Verenigde Staten zijn groter, dus in absolute zin doen zij meer. Maar je kunt wel relatief beter zijn. Je hebt voor nanotechnologie wel dure apparatuur nodig, maar het is vooral veel denkwerk. Het vereist geen mega-investeringen, zoals bij het Zwitserse Cern."