Kathedraalmysteries

Tijdens een wandeling door een stad vallen gebouwen als kerken en kathedralen steevast op. Het zijn indrukwekkende bouwsels die heel wat vragen oproepen. Hoe konden middeleeuwers dergelijke gebouwen tot stand brengen? Waarom moeten ze zo hoog zijn? Zouden zulke fascinerende bouwwerken vandaag nog kunnen gemaakt worden? Carl Bries vertelt er ons meer over.

In dit artikel bespreken we enkele mysteries die gepaard gaan met de Huizen van God. Want niet alleen kathedralen, maar ook andere heilige plekken dragen hun geheimen met zich mee. En die vragen voor een nadere kijk.

1. Vergeten heiligdom

In 1977 vond in het Nederlandse dorpje Kessel te Lith een merkwaardige vondst plaats. Tijdens opgravingen stootte men daar op een paar oude blokken steen, munten, 26 oude zwaarden en menselijke skeletten. Duidde dit op een verborgen heilige plek van lang vervlogen tijden? Slechts verdere opgravingen konden dit duidelijk maken.

Na verder graven ontdekte men nog enkele stukjes prachtig versierd dak, versierde stenen en pilaren. Dat deed vermoeden dat het om een soort tempel of kathedraal moest gaan. Berekeningen leerden dat het gebouw zo’n 7 à 8 meter groot moest zijn geweest. En het was in een soort Romeinse manier gebouwd. Was dit een restant uit de Gallo-Romeinse tijd? Want in die periode waren deze streken een smeltkroes van verschillende volkeren. De Galliërs woonden hier lange tijd, maar werden verslagen door de Romeinen waarna die hun culturele stempel drukten. Daardoor kwamen er ook hier heiligdommen gewijd aan Romeinse goden met toch ook nog een tikkeltje heiligheid voor de lokale bevolking.

2. Dom van Keulen

De Dom van Keulen is een typische gotische kathedraal. Ze is de grootste van Europa en was lange tijd ook het grootste gebouw ter wereld. Men is beginnen te bouwen in 1248, maar de werken werden stilgelegd in de 15^de eeuw. Ze werd uiteindelijk pas afgewerkt in 1824, maar het resultaat mag er wel zijn. De twee torens zijn ruim 157 meter hoog. De kathedraal is 144,58 meter lang en 86,25 meter breed. De prachtige glas-in-loodramen dateren uit de 14^de en de 16^de eeuw.

Schatkamer

Wat misschien slechts weinig mensen weten, is dat de Dom ook haar eigen schatkamer heeft. Die is voor het publiek geopend sinds de 19^de eeuw, maar bestaat al van in de 10^de eeuw. In de kamer bevinden zich heel wat relikwieën zoals de bisschopsstaf en ketens van Sint-Petrus. Ook mooi versierde zwaarden en processiekruisen maken deel uit van de schat. Er werd ook al tweemaal ingebroken, met name in 1975 en 1996. De daders van de eerste inbraak werden echter gevat, maar hadden al een deel van hun buit omgesmolten in goud. Die buit werd wel gereconstrueerd. De buit van de tweede inbraak werd na onderhandelingen teruggegeven.

De grootste schat is echter een gouden schrijn met daarin, als we de legende mogen geloven, het gebeente van de Drie Wijzen. Die werden door Helena gevonden omstreeks 325 tijdens een reis door Palestina. De moeder van keizer Constantijn zou kleding en botten hebben gevonden die in 344 door toenmalig keizer Constans I aan Milaan werden geschonken.

Pas in 1158 kwamen de overblijfselen weer ter sprake. In die periode werd Milaan belegerd door Frederik Barbarossa. Deze schonk de relikwieën aan zijn goede vriend de aartsbisschop van Keulen. Die liet een verguld schrijn maken om de kostbaarheden in te bewaren. Daarna kwam het idee om dit schrijn met zijn kostbare bezit een waardig onderkomen te geven en even later begon men met de bouw van de Dom. Tijdens de middeleeuwen werd Keulen een belangrijk pelgrimsoord.

Of het nu werkelijk om de restanten van de Drie Koningen gaat, is nog steeds de vraag. In de jaren 1980 werden de kledingresten aan een onderzoek onderworpen. Het zou gaan om kledij uit de 2^de en 3^de eeuw. Marco Polo zou in zijn reisverslagen nog gemeld hebben dat hij in de 13^de eeuw de graven van de Drie Wijzen in de Iraanse stad Saveh had gezien.     

3. Basiliek van het Heilige Bloed

Ook ons land telt enkele kerkelijke gebouwen met een rijke geschiedenis. Eén van de meest bekende is de Basiliek van het Heilige Bloed in Brugge. Dat is een dubbelkapel gelegen aan de Burg en vooral bekend om zijn schrijn met daarin het bloed van Christus.

Basiliuskapel

Deze kapel is de enige overgebleven Romaanse kerk in West-Vlaanderen. Ze is, zoals de naam het zegt, vernoemd naar de heilige Basilius. Deze was een kerkvader, iemand die in de vroegchristelijke Kerk lesgaf en teksten schreef. Na zijn leven werd hij tot heilige gewijd.

Deze kapel was de huiskapel van de graven van Vlaanderen. Diederik Van de Elzas was daar één van. Hij was degene die het Heilige Bloed vanuit Jeruzalem naar Vlaanderen zou hebben gehaald.

Naast deze kapel is er ook nog de kapel van Sint-Ivo waar tijdens het Ancient Regime de rechtsgeleerden naartoe gingen. Deze kleine kapel en de Basiliuskapel vormen dan de onderbouw voor de wereldberoemde Heilige Bloedkapel, waar het schrijn in wordt bewaard.

Hemelvaartsdag

Het relikwie dat in Brugge wordt bewaard, is misschien wel het heiligste van heel Europa. De kerk waarin ze wordt bewaard, heeft nochtans een woelige geschiedenis achter de rug. Ook deze kerk was oorspronkelijk Romaans, maar werd in de 15^de eeuw verbouwd tot een gotische kapel. Tijdens de Franse Revolutie werd ze dan verwoest en in 1819 gedurende 20 jaar lang heropgebouwd.

Het is vooral tijdens Hemelvaartsdag dat de Bloedkapel landelijk nog eens in de kijker komt. Dan wordt het schrijn met het Heilige Bloed rondgedragen in de Heilige Bloedprocessie. Mensen van over de hele wereld komen dan langs om het kleinood te bewonderen.