Complottheorieën: we smullen ervan...

In de loop der geschiedenis zijn over gans de wereld heel wat helden opgestaan. Sommigen van hen leefden lang en gelukkig, maar anderen hadden dat geluk niet. Er werden aanslagen op gepleegd of ze sneuvelden heldhaftig op het slagveld. Hun einde is dikwijls vandaag meer gekend dan hun leven zelf.

Er zijn echter ook helden die een zeer merkwaardig einde kenden. Eigenlijk niet zozeer naar de manier waarop, denk maar aan een hartaanval of zelfmoord, maar wel naar het feit dat er heel wat geruchten de ronde doen over een mogelijk complot. Eentje dat volgens de aanhangers van deze theorie tot in de hoogste kringen gezocht moet worden.

Edgar Allan Poe

Eén van deze figuren is Edgar Allan Poe. Deze Amerikaanse schrijver en dichter staat vooral bekend om zijn genre dat vandaag omschreven wordt als nachtmerriewerk of gotische novelle. Zijn bekendste werk is misschien wel ‘De Raaf’, over een raaf die een man opzoekt die treurt om zijn heengegane echtgenote. De raaf kijkt de man de hele tijd aan zonder verpinken en zegt in het ganse gedicht slechts één woord ondanks een spervuur van vragen dat de man op hem afvuurt. Dit alles gebeurde tijdens een stormachtige nacht en eindigt met het feit dat de man wordt geconfronteerd met het feit dat hij, ondanks alle hoop die hij koestert, zijn vrouw nooit meer zal terugzien.

Dit en nog ander dergelijk werk maakte van Poe één van de eersten om te leven van zijn werk als schrijver/dichter. In het begin werkte hij ook nog als redacteur en literair criticus. Rond die tijd huwde hij ook met zijn nichtje Virginia die toen amper 13 jaar oud was. Omdat zijn werken slechts beperkt succes opleverden, hadden Poe en Virginia het zwaar om rond te komen. Dat veranderde toen Poe zijn gedicht ‘De Raaf’ uitbracht en dit hem wel erkenning opbracht.

Noodlot

Het tij keerde voor het echtpaar, maar twee jaar later sloeg het noodlot echter toe: Virginia werd getroffen door tuberculose en stierf in 1847 op amper 24-jarige leeftijd. Het bracht Edgar Allan Poe in een zware depressie en hij wendde zich tot drank en drugs. Een jaar later probeerde hij zelfmoord te plegen. Nog een jaar later raakte hij vermist in Baltimore en werd hij drie dagen later zeer ziek terug gevonden waarna hij in allerijl naar een ziekenhuis werd gebracht. Drie dagen later overleed hij, maar niemand die wist wat hem nu precies was overkomen. En naarmate de tijd vorderde, werd deze hele zaak steeds raadselachtiger.

In raadselen gehuld

Volgens Joseph W. Walker, de man die Poe vond, lag deze letterlijk in de goot. Volgens verplegers stamelde hij de nacht voor zijn heengaan een aantal keer de naam Reynolds, maar niemand uit de directe omgeving van de schrijver die wist over wie hij het had. Er was niemand uit zijn kring van vrienden en kennissen met die naam. Daarnaast droeg Poe ook kledij die niet de zijne was. Geen mens die kon verklaren hoe hij aan die kleren was gekomen. Als klap op de vuurpijl raakten alle medische verslagen over Poe naderhand ook vermist. Alsof men iets wou verbergen.

De echte doodsoorzaak zullen we wellicht niet meer te weten komen. Was het een natuurlijke dood als gevolg van een hartfalen of herseninfarct? Had het te maken met drank- en druggebruik? Of was er meer aan de hand? Het feit dat Poe in vreemde kledij werd aangetroffen en dat al zijn medische bulletins verloren zijn geraakt, doet voor sommigen ergens een belletje rinkelen. Zij zien een complot vanwege de overheid en wijzen naar een vorm van verkiezingsfraude die in die tijd vaak gebruikt werd in de VS. Mensen werden willekeurig van straat geplukt en gedwongen om voor een bepaalde kandidaat te kiezen, dikwijls nadat ze dronken werden gemaakt of in mekaar werden geslagen. Deze mensen werden dan vaak nog eens verkleed en vermomd met pruiken en valse snorren of baarden om daarna nog eens te kiezen zonder dat men dit in de gaten kreeg. Voor velen was dit de verklaring voor de dagenlange verdwijning en het zoekraken van de medische verslagen. Het geeft ook meteen een antwoord voor de vreemde kledij die Poe droeg.

Meriwether Lewis

In 1803 zond de toenmalige Amerikaanse president twee mannen eropuit om het westen van de Verenigde Staten te verkennen en in kaart te brengen. Hij vertrouwde deze opdracht toe aan een groep onder leiding van William Clark en Meriwether Lewis. Dit grote avontuur zou bekend worden onder de naam ‘De Expeditie van Lewis en Clark’. De twee heren, beiden ex-militairen, deden hun job zorgvuldig. Niet alleen brachten ze het land mooi in kaart, ze sloten ook een belangrijk handelspact met de indianenstammen die daar leefden. Na de drie jaar durende expeditie werden Lewis en Clark als helden onthaald en kreeg Lewis als beloning een stuk land van 6 km². Daarnaast werd hij nog aangesteld als gouverneur. Hij ging in St. Louis, Missouri wonen. Drie jaar later werd hij echter opnieuw door Thomas Jefferson naar Washington D.C. geroepen. Het is tijdens die trip dat er iets geheimzinnigs gebeurde. 

Zelfmoord?

Het was oorspronkelijk de bedoeling dat Lewis per schip over de Mississippi naar Washington zou varen, maar halfweg veranderde hij van plan. Hij ging samen met een gewapende escorte over een oud pad dat oostwaarts richting Washington leidde. Dit pad stond destijds geboekt als riskant en zelfs gevaarlijk omdat struikrovers en ander gespuis er ronddoolden en argeloze reizigers beroofden en zelfs doodden. Maar Lewis voelde zich wellicht veilig met de militairen aan zijn zijde en trok er zich weinig tot niks van aan.

De reis vorderde moeizaam en op een gegeven moment hield de colonne stand bij een herberg. Daar nuttigden ze het avondmaal en brachten ze de nacht door. Maar die nacht hoorde de uitbaatster van de herberg geweerschoten en toen medewerkers de volgende morgen de chalet van Lewis betraden, vonden ze hem levenloos op de grond. Vanaf dan lopen de verhalen uit mekaar, maar het officiële rapport was duidelijk: Lewis had zelfmoord gepleegd. De zaak schokte gans de VS, inclusief toenmalig president Thomas Jefferson. Maar uiteindelijk legde het gros van de bevolking zich neer bij de officiële conclusie. Dat was echter niet het geval bij de familie van Lewis. Zij geloofden simpelweg niet dat hun geliefde zichzelf van het leven had beroofd en zochten naar complotten die vandaag door steeds meer mensen worden gevolgd.

Verdachtenlijst

In de loop der jaren kwamen verschillende verdachten in beeld. Velen geloofden inmiddels dat de Expeditie destijds een geheim doel had. Lewis en Clark doorkruisten immers Oregon, dat toen nog in Spaanse handen was. Lewis liet daar een fort oprichten dat niet alleen diende als wachtpost, maar van waaruit er ook handel met China kon doorgaan. Met het inpikken van een sterke handelspartner maakte Lewis zich allerminst populair bij de Spanjaarden. In een recent ontdekt document uit die periode staat te lezen dat er een bevel kwam uit de machtigste Spaanse kringen om dit tot op het bot uit te spitten. Het bevel werd gegeven aan een hoge generaal die met enkele soldeniers op pad werd gestuurd. Een aantal complotdenkers is er dan ook van overtuigd dat Spanje achter de dood van Lewis zat en dat dit groepje hem en zijn colonne had ingehaald bij de herberg. Daar planden ze de aanslag, voerden die uit en vluchtten daarna weer weg.

Het is een vrij logische uitleg, zeker als je de spanningen erbij neemt die destijds tussen Spanje en de VS er wel degelijk waren. Maar volgens de meesten zou dit scenario weinig mogelijk zijn geweest. Het was namelijk zo dat Lewis de Spanjaarden met het nodige respect benaderde toen hij hen ontmoette en dat was ook wederzijds. Een heimelijke moord zou dan zeker niet in dit plaatje hebben gepast.

De meeste complotdenkers zien echter een andere verdachte en die kwam uit de VS zelf. Ze wijzen hiervoor onder meer naar de verklaringen van de uitbaatster die verklaarde meerdere schoten te hebben gehoord. Niet iets wat normaal gesproken gebeurt bij een zelfmoord, waar meestal één schot in het hoofd wordt gebruikt. Officieel was er ook sprake van één schot in het hoofd en één in de borst. Zeer merkwaardig, volgens de complotdenkers. Eén van de medewerkers van de herberg zou later zelfs hebben gezegd dat de keel van Lewis eveneens was doorgesneden. Dit staat echter niet in het officiële rapport. Maar er is nog meer.

In heel wat verslagen uit die tijd is er sprake van het geheime dagboek van Meriwether Lewis. Blijkbaar pende de generaal zorgvuldig zaken neer die hij zag of opving. Dit dagboek was slechts voor twee man bedoeld: Lewis zelf en zijn goede vriend president Jefferson. Volgens velen was Lewis van plan om dit dagboek voor te leggen aan Thomas Jefferson bij zijn aankomst in Washington. Waarom dit eventueel voor ongerustheid zou zorgen bij enkele hooggeplaatste personen? Wel, het dagboek zou een explosief geheim bevatten dat Lewis op het spoor was gekomen. Een geheim dat de toekomst van de VS als land erg onzeker zou maken. De complotdenkers vermoeden namelijk dat in de hoogste kringen van Washington een plan bestond om een nog onontgonnen deel van het land te kapen en er een eigen staat op te richten. De bedenker ervan was een man met enorme macht: de vicepresident. Die was geen beste maatjes met president Jefferson en zou diens baas een hak willen zetten door zelf een staat te creëren onder zijn eigen naam.

Onlangs vond men documenten waarin de vicepresident veelvuldig contact had met een zekere generaal Williams. Toeval of niet, maar deze generaal Williams was destijds op pad met Lewis. Velen denken dan ook dat hij achter de dood van zijn baas zat. Het was overigens ook Williams die later verklaarde dat Lewis erg in zichzelf gekeerd was de laatste dagen van zijn leven en dat hij zelfs tegen zichzelf zat te praten. Het was onder meer deze verklaring die deskundigen destijds in de richting van zelfmoord hadden geduwd. Zijn familie erkende wel dat Lewis een tijdlang depressief was nadat zijn taak om het westen te verkennen erop zat, maar daar was hij door geraakt. In ieder geval was er van een geheim dagboek geen spoor meer te bekennen toen men de kamer doorzocht in de herberg waar Lewis was gesneuveld. Wel werd de vicepresident later aan de kant geschoven door president Jefferson en weggehoond door het publiek omdat hij zich onmogelijk had gemaakt. Met hem mocht ook generaal Williams een kruis maken over zijn carrière. Zo kreeg Lewis wellicht toch nog enige vorm van gerechtigheid.