Uitstelgedrag wordt vaak gezien als iets negatiefs dat we moeten overwinnen. Maar kan het soms net een voordeel zijn?
Vaak praten we over hoe we uitstelgedrag kunnen vermijden. Maar wat als uitstellen juist voordelen kan hebben? Er zijn altijd talloze taken die je kunt oppakken. Als je nu iets doet, stel je automatisch iets anders uit. De echte vraag is: hoe kun je effectief uitstellen?
Drie soorten uitstelgedrag
Uitstelgedrag kent drie vormen, afhankelijk van wat je doet in plaats van je hoofdtaak:
- Je doet niets.
- Je doet iets minder belangrijks.
- Je doet iets belangrijkers.
De laatste vorm is goed uitstelgedrag.
Denk aan een gepensioneerde professor die vergeet te eten of naar zijn hobbyclub te gaan omdat hij volledig opgaat in zijn werk aan een nieuw boek. Zijn geest is afwezig in de dagelijkse wereld omdat hij volledig opgaat in zijn werk.
Veel indrukwekkende mensen zijn Type-C uitstellers: ze stellen kleine taken uit om aan grote projecten te werken.
Kleine dingen
Kleine dingen zijn taken die je je over tien jaar waarschijnlijk niet meer herinnert, zoals:
- De was doen
- Het gras maaien
- E-mails beantwoorden
Het juiste moment
Sommige taken, zoals e-mails, lossen zichzelf soms op als je ze negeert. Andere, zoals gras maaien of belastingaangifte doen, worden alleen maar lastiger als je ze uitstelt. Waarom zou je deze dan toch uitstellen?
Echt werk vraagt om twee dingen die kleine taken niet vereisen: grote stukken tijd en de juiste stemming. Als je geïnspireerd raakt door een project, kan het waardevol zijn om alles te laten vallen en daaraan te werken. Ja, de kleine taken kunnen meer tijd kosten als je er uiteindelijk aan begint. Maar als je in die tijd veel bereikt, ben je uiteindelijk productiever.
Grote projecten vragen om lange, ononderbroken periodes van inspiratie. Mensen die grote dingen hebben bereikt, stel je je waarschijnlijk niet voor als plichtsgetrouwe afvinkers van to-do lijstjes. Je ziet ze eerder werken aan nieuwe ideeën.
Valkuilen van kleine klusjes
Kleine klusjes saboteren grote projecten, vaak zonder dat je het doorhebt. Iemand die memoires wil schrijven, ontdekt plots dat het huis moet worden schoongemaakt. Degenen die er niet in slagen hun memoires te schrijven, doen dat niet door dagenlang naar een leeg vel papier te staren. Ze doen het door de hond uit te laten, boodschappen te doen of met een vriend koffie te drinken. “Ik heb geen tijd om mijn memoires te schrijven,” zeggen ze. En dat klopt, want ze hebben ervoor gezorgd dat ze die tijd niet hebben.
De gevaarlijkste vorm van uitstelgedrag is Type-B gedrag, dat we niet herkennen als uitstel. Je “krijgt dingen gedaan,” maar het zijn niet de juiste dingen.
De juiste vraag stellen
Tips die alleen focussen op het afstrepen van taken zijn misleidend, want je takenlijst kan zelf Type-B uitstelgedrag zijn. Tenzij je werkt aan de grootste dingen die je zou kunnen doen, ben je aan het uitstellen, ongeacht hoeveel je gedaan krijgt.
Vraag jezelf: Wat is het beste waaraan ik nu kan werken, en waarom doe ik dat niet? Veel mensen schrikken terug voor deze vraag; ze zien hem en willen snel verder lezen. Maar iedereen met enige ambitie moet deze vraag onder ogen zien.
Plezier in je werk
Een belangrijke reden waarom mensen het moeilijk vinden om aan grote projecten te werken, is dat ze er geen plezier in hebben. Senioren zien bijvoorbeeld vaak op tegen het organiseren van een familiereünie omdat het zo overweldigend lijkt.
Maar zelfs als je plezier hebt in je werk, is het makkelijker om aan kleine problemen te werken dan aan grote. Waarom? De snelle beloning. Als je werkt aan iets dat je in een dag of twee kunt afronden, heb je snel een gevoel van voldoening. Bij een e-mail heb je na een paar minuten al die ‘beloning’. Als de beloning ver in de toekomst ligt, voelt het minder echt.
Een andere reden waarom mensen niet aan grote projecten werken is de angst om tijd te verspillen. Wat als ze falen? Dan lijkt alle tijd die eraan besteed is verspild. Maar in feite is dat niet zo, want werk aan iets groots leidt bijna altijd ergens toe.
Zie je grote project als iets enthousiasmerend, maar niet zo groot dat het je verlamt. De truc is om grote dingen op te splitsen in haalbare brokjes.
De oplossing
Wil je het probleem van uitstelgedrag oplossen? Laat je dan leiden door plezier in plaats van door een to-do lijst. Werk aan een ambitieus project dat je echt leuk vindt. Dan laat je vanzelf de juiste dingen ongedaan.
En lees verder Ontdek jouw type uitsteller en overwin het
Disclaimer: De informatie in dit artikel is bedoeld als algemene, onafhankelijke duiding en kan persoonlijk of professioneel advies niet vervangen. Voor onze wetenschappelijke artikels baseren we ons steeds op betrouwbare bronnen en de laatste beschikbare inzichten. Bij vragen over je gezondheid, financiële situatie of andere belangrijke beslissingen neem je best contact op met een bevoegde professional.digt uit om met mildheid en wijsheid naar jezelf te kijken. Over hoe kleine keuzes grote verandering brengen, hoe gewoonten richting geven, en hoe levenservaring een bron van kracht wordt.
