Vesselin schreef:Bewustzijn is een feit. Je kunt toch niet ontkennen dat je bewust bent? Hoe weet je dat? Omdat je een ervaring hebt van een relatie: van wat je ervaart als 'jezelf', met wat je ervaart als 'een wereld buiten mij'. Nu kun je zeggen, zoals de solipsisten (bvb.: "ik ben het zelf van alle dingen", zoals in de veda's) en de idealistische filosofen van weleer (zoals Berkeley): "Er is helemaal geen wereld buiten mij, dat kan niet anders dan een illusie zijn." Of je kunt zeggen zoals Kant: "Er is een wereld buiten mij, maar ik kan die niet ervaren zoals hij werkelijk, 'an sich', is, maar ik kan die slechts ervaren, zoals hij zich aan mij voordoet, dwz.: zoals mijn zintuigen, en de verwerking van de zintuiglijke imput, door mijn brein, hem interpreteren. Of je kunt de wereld buiten jezelf beschouwen als 'echt', als iets dat 'feitelijk is zoals ik het ervaar', en de hele discussie over 'interpretaties' laten varen en, om praktische redenen, naast je neer leggen, zoals de existentialisten en Wittgenstein deden. Het materialistisch monistisch model, hoort eerder thuis in de idealistische school: mijn bewustzijn is een illusie geschapen door mijn brein. Iemand als Metzinger: "De egotunnel", hoort thuis in de Kantiaanse school, terwijl iemand als Alva Noé, Wittgensteiniaans denkt.
Uiteindelijk is dat eenvoudig Vesselin, er zijn verschillende interpretaties mogelijk naargelang hoe we ernaar kijken. In de analyse kan je spelen met subject en object, je kan ze tijdelijk uitsluiten maar er ook door in verwarring geraken. Naargelang de insteek (en/of onderzoeksobject) bestaat er derhalve niet één juiste visie maar simpelweg verschillende visies over dezelfde werkelijkheid.
Verschillende auteurs zullen dit omschrijven in hun eigen jargon, naargelang voorkeur kan dit partieel zijn of volledig. Om dit alles te bevatten is heel wat studiewerk noodzakelijk, dit is geen dialectiek van uitsluiting maar van integratie, inlevingsvermogen en synchronisatie opdat een coherent geheel ontstaat waarbinnen elke mening/visie z'n rechtmatige plaats verdient. Een bruikbaar voorbeeld qua onderverdeling (cfr Gradenstijn):
(1) Correspondentieconcept
(2) Coherentieconcept
(3) Pragmatisch concept
(4) Metaforisch concept
(5) Presentationeel concept
Tijdens dit leerproces dienen we ook rekenng te houden met het natuurlijke groeipotentieel van de 'mens'. Dit betekent dat we (nog) niet alles kunnen bevatten wat verschijnt in ons bewustzijn, dit gaat dan boven ons spreekwoordelijke 'petje'. In het verlengde hiervan manifesteren zich dan weer allerhande afweermechanismen, net zoals een voorkeursvisie kan verstarren tot een dogma.
Kort gezegd, het is een ware worsteling om dit kluwen te ontwarren, het aantal mogelijkheden zijn vrijwel oneindig en telkens je denkt er iets van begrepen te hebben, komt er alweer iets nieuws tevoorschijn dat je in verwarring kan brengen. Je kan er eindeloos mee bezig blijven, de vraag stelt zich dan of we niet iets fundamenteel over het hoofd zien? Is het niet veel eenvoudiger om al die tijd te gebruiken voor het bouwen van huizen voor de armen?
Res Non Verba