Juiste beslissingen nemen kan je leven makkelijker maken.

Je zit aan de keukentafel met een kop koffie en je denkt na over een belangrijke beslissing die voor je ligt. Misschien gaat het over een verhuizing, een nieuwe hobby, of het opnieuw inrichten van je leven na pensioen. Het maken van keuzes kan uitdagend zijn, vooral als het voelt alsof er veel op het spel staat. We maken allemaal beslissingen, groot en klein, en we willen natuurlijk de juiste keuzes maken. Maar hoe doe je dat? En hoe zorg je ervoor dat je vertrouwen hebt in je beslissingen?

Meer informatie is niet altijd beter

Een veelvoorkomende gedachte is dat meer informatie verzamelen automatisch leidt tot betere beslissingen. Denk bijvoorbeeld aan iemand die overweegt te verhuizen naar een andere stad om dichter bij de kinderen te wonen. Het is verleidelijk om eindeloos te blijven zoeken naar data: huizenprijzen, afstand tot voorzieningen, het klimaat. Maar hier schuilt een gevaar: niet alle informatie is even relevant. In plaats van te verdrinken in gegevens, is het beter om eerst helder te definiëren wat het probleem precies is. Wat wil je echt bereiken met deze verhuizing? Wil je dichter bij familie zijn, of zoek je juist rust? Door je doel helder te krijgen, kun je doelgerichter op zoek gaan naar de informatie die er echt toe doet. Dit bespaart niet alleen tijd, maar voorkomt ook dat je in verwarring raakt door een overvloed aan opties.

De kracht van emoties

Er bestaat een hardnekkig misverstand dat goede beslissingen puur rationeel moeten zijn, zonder invloed van emoties. Maar emoties spelen juist een cruciale rol in het maken van keuzes, zeker als het gaat om persoonlijke zaken. Stel je voor dat je nadenkt over vrijwilligerswerk: je kunt de voor- en nadelen afwegen, maar je gevoel van voldoening en betekenisvolle betrokkenheid weegt vaak zwaarder. Neurowetenschappers hebben al sinds de jaren ’80 aangetoond dat emoties essentieel zijn bij het nemen van beslissingen. Professor Timothy Wilson liet bijvoorbeeld zien dat mensen die op hun intuïtie vertrouwden betere voorspellingen maakten over hun relaties dan degenen die alles rationeel analyseerden.

Emoties zijn dus geen stoorzenders; ze kunnen juist helpen. Empathie is een goed voorbeeld hiervan. Onderzoek toont aan dat artsen die zich inleven in hun patiënten betere beslissingen nemen. Zo bleek uit een studie dat radiologen die een foto zagen van de patiënt waarvan ze de röntgenfoto’s bekeken, meer betrokken waren en daardoor nauwkeuriger in hun diagnoses.

Wanneer vertrouw je op je gevoel?

Niet elke beslissing vraagt om dezelfde aanpak. Voor eenvoudige keuzes, zoals welk soort koffie je koopt, kun je rationeel zijn. Maar bij complexe, persoonlijke keuzes, zoals of je een reis maakt naar een ver land, speelt je gevoel een grotere rol. Vertrouw op je emoties wanneer de keuze belangrijk voor je is en wanneer er veel persoonlijke waarde in het spel is.

Als je moe bent en het denken je zwaar valt, blijkt uit onderzoek dat je dan beter op je gevoel kunt vertrouwen. En ben je echt uitgeput? Dan is het advies simpel: slaap er een nachtje over. Studies tonen aan dat “er een nachtje over slapen” daadwerkelijk kan leiden tot betere beslissingen.

Ken je sterke punten

Een van de krachtigste hulpmiddelen bij het nemen van beslissingen is weten waar je goed in bent. Stel je voor dat je overweegt om een cursus te volgen of een nieuwe hobby op te pakken. Wanneer je vertrouwt op je intuïtie in een gebied waarin je al sterk bent, maak je vaak de beste keuzes. Onderzoek van Rice University, George Mason University en Boston College toont aan dat experts intuïtief vaak net zo goed, of zelfs beter, presteren dan wanneer ze analytisch te werk gaan. Maar dit geldt alleen als je expertise hebt in het onderwerp.

Hoe kom je erachter wat jouw sterke punten zijn? Een eenvoudige methode is om bij elke belangrijke beslissing op te schrijven wat je verwacht dat het resultaat zal zijn. Kijk na negen tot twaalf maanden terug en vergelijk de uitkomsten met je verwachtingen. Door dit regelmatig te doen, krijg je na een paar jaar inzicht in waar jouw sterke punten liggen en kun je betere beslissingen nemen.

Kies voor “goed genoeg”

We maken allemaal wel eens de fout om de perfecte beslissing te willen nemen, maar dat streven kan verlammend werken. Stel je voor dat je twijfelt over een nieuwe activiteit, zoals een sport of creatieve cursus. Je wilt het perfect uitzoeken, maar je merkt dat je hierdoor blijft uitstellen. Perfectie nastreven kan overweldigend zijn en leidt meestal tot stress. Goed genoeg is vaak al voldoende. Focus op wat goed genoeg is, in plaats van eindeloos te piekeren over de beste optie. Door te kiezen voor “goed genoeg” verminder je de druk op jezelf en kun je daadwerkelijk stappen zetten.

Denk na over wat je anderen zou adviseren

Een praktische manier om beter te beslissen is jezelf afvragen: “Welk advies zou ik geven aan iemand anders in deze situatie?” Door een stap terug te nemen en vanuit een buitenperspectief naar je probleem te kijken, kun je vaak helderder denken. Stel je voor dat je een vriend of vriendin zou adviseren over het wel of niet volgen van een bepaalde cursus of het nemen van een belangrijke beslissing in hun persoonlijke leven. Je zou waarschijnlijk minder streng en meer oplossingsgericht zijn dan je naar jezelf toe bent.

Door jezelf af te vragen wat je een ander zou adviseren, krijg je een frisse blik op je eigen situatie. Je maakt als het ware een sprongetje uit je eigen emoties en bekijkt de situatie objectiever. Dit kan leiden tot verrassend goede beslissingen.

Conclusie

Beter beslissen hoeft niet ingewikkeld te zijn, maar het vraagt wel om bewust nadenken en soms een beetje moed. Door minder te focussen op de hoeveelheid informatie, je emoties toe te laten, je sterke punten te kennen, en door vaker te kiezen voor “goed genoeg” in plaats van perfectie, kun je betere keuzes maken. En vergeet niet: soms is het beste advies dat je kunt volgen, het advies dat je aan een ander zou geven. Dus neem de tijd, luister naar je gevoel, en vertrouw op jezelf. Je bent tot meer in staat dan je denkt, en de kracht om goede beslissingen te nemen ligt al in jou.

En lees verder Ontsnap aan overdenken: 10 essentiële stappen naar mentale vrijheid