Twijfel je soms aan jezelf? Dat is nergens voor nodig, oordeelt onze huiscoach Wim Annerel.

In jezelf geloven

Of je nu denkt dat je het kunt of denkt dat je het niet kunt, in beide gevallen heb je gelijk.

Dit pittige citaat van Henry Ford is een van zijn bekendste. En onderzoek toont aan dat hij gelijk heeft.

Dat onderzoek laat zien dat wat we geloven over ons vermogen om iets te bereiken in grote mate bepaalt of we het ook daadwerkelijk kunnen bereiken, en of we het zelfs zullen proberen.

Pygmalion-effect

Misschien heb je wel eens gehoord van het Pygmalion-effect, waarbij de hoge verwachtingen die een leraar van een leerling heeft, de prestaties van die leerling daadwerkelijk kunnen verhogen.

De kracht van verwachtingen is nog altijd een van de belangrijkste bevindingen van de psychologie. Ook op andere terreinen hebben verwachtingen grote invloed op resultaten, zo blijkt. Als leidinggevenden meer verwachten, presteren werknemers beter. Als verpleegkundigen meer verwachten, genezen patiënten sneller. Het omgekeerde is ook waar: zoals verwachtingen werkelijkheid kunnen worden, kunnen doembeelden dat helaas ook.

Jezelf overtuigen

De interne versie van de ‘self-fulfilling prophecy’ wordt het Galatea-effect genoemd, waarbij je eigen overtuigingen over de vraag of je een taak kunt volbrengen, jouw prestaties grotendeels op dezelfde manier bepalen.

De psychologische term achter het Galatea-effect is zelfeffectiviteit, dat wil zeggen de mate of de kracht van je geloof in je eigen vermogen om taken uit te voeren en doelen te bereiken.

Kortom, Henry Ford heeft het goed gezegd: of je nu denkt dat je het kunt of niet, je hebt gelijk.

Wil dat zeggen dat je dan maar positief moet denken en dat je het dan wel zal kunnen?

Nee, want gewoon tegen jezelf zeggen dat je het kunt is niet hetzelfde als het echt geloven of een realistische methode hebben om het voor elkaar te krijgen.

Modellering

Een manier om het nodige zelfvertrouwen te krijgen om je doelen te bereiken is modellering, waarbij je kijkt naar iemand die vergelijkbaar is met jou en die slaagt in de taak.

Je kent bijvoorbeeld iemand die slanker is geworden, en je zegt tegen jezelf: ‘Als zij dat gewicht kan verliezen, dan kan ik dat ook.’ Of een vriend is gestopt met roken en dat geeft je het vertrouwen dat jij dat ook kan.

Succeservaringen

Een nog effectievere aanpak is eigen succeservaringen: als je slaagt in een taak, krijg je extra vertrouwen om het in de toekomst opnieuw te kunnen. Er is trouwens een slimme manier om deze vorm van self-fulfilling prophecy voor onszelf te laten gebeuren, ongeacht wat jouw doel is.

Dit zijn de drie stappen:

1. Engageer je om voortdurend beter te worden
   2. Doe dat in kleine stappen
   3. Ontwikkel kleine gewoontes

Stel dat ik om een of andere gekke reden een marathon zou willen lopen. Vandaag zou ik niet ver geraken. Misschien een stukje, als ik achtervolgd word door een bloeddorstige tijger.

Daarom zou ik kunnen starten met 1 minuut lopen en 2 minuten wandelen. De volgende dag loop ik 1 minuut, wandel 2 minuten en loop weer 1 minuut. Enzovoort. Op dag 30 loop ik 30 minuten en ben ik in de positie om echt te trainen voor een marathon.

Kleine stappen zorgen voor grote verandering. En wanneer je dat doet voor jouw persoonlijke ontwikkeling, merk je dat jouw voldoening in het leven en jouw geluk toenemen. En dat is misschien net het grote doel waar je naar streeft.

Realistisch plan

Je hebt een realistisch plan nodig dat je echt vertrouwen geeft dat jouw doel haalbaar is. Door de juiste basis te leggen en kleine stapjes in de goede richting te zetten, zal je merken dat je gelooft dat je het kunt… en dan lukt het ook.

En lees hier verder over Hoe je zelfvertrouwen opbouwt van binnenuit