Nee, we willen echt geen belerend vingertje opsteken. Genieten van een glaasje is iedereen gegund. Helaas is alcoholisme een kwaal die steeds meer mensen, en ook jongeren, treft.

Hoeveel drinken we nu eigenlijk?

Alcohol gaat voor velen samen met genieten en feesten. En daar is op zich uiteraard niets mis mee, als je maar matig weet te zijn. Want alcohol is natuurlijk wel een voor iedereen vlot toegankelijke drug die bij overmatig gebruik heel wat problemen kan opleveren.

Belgen drinken jaarlijks gemiddeld 9,2 liter pure alcohol per hoofd . Dat komt neer op 4,4 liter bier, 3,4 liter wijn, 1,1 liter sterkedrank en 0,3 liter andere alcoholische dranken. 14% van de Vlaamse bevolking drinkt meer dan 10 glazen per week (de hoeveelheid uit de nieuwe Vlaamse richtlijn). Het gaat hier om 21% van de mannen en 7% van de vrouwen. Deze personen situeren zich vooral in de leeftijdscategorie van 55-64 jaar.

Wat gebeurt er als je te veel drinkt?

Dit zijn enkele tekenen die je lichaam je misschien vertelt om je opname een tandje lager te zetten.

Veranderingen in je huid

Te veel alcohol drinken is vaak slecht nieuws voor je huidskleur. Alcohol kan leiden tot uitdroging en ontsteking van de huid en kan je slaapcyclus verstoren. Dit zijn enkele mogelijke effecten op de huid:

• Droge huid en lippen
• Doffe huidteint
• Verminderde elasticiteit van de huid
• Gezwollen of gezwollen ogen
• Versterkte rimpels, kraaienpootjes en donkere kringen.

Bovendien kan drinken bepaalde huidaandoeningen, zoals psoriasis en rosacea, verergeren.

Gemakkelijk blauwe plekken

Zwaar drinken kan gemakkelijk leiden tot blauwe plekken en bloedingen, en niet alleen omdat je meer geneigd bent om te vallen en tafelhoeken te raken als je dronken bent.

Als je regelmatig onverklaarbare blauwe plekken of bloedingen opmerkt, kan dit om twee redenen een teken zijn van overmatig alcoholgebruik. Alcohol kan je beenmerg beschadigen en leiden tot een lager aantal bloedplaatjes, wat kan leiden tot gemakkelijker blauwe plekken. Ten tweede zorgt alcohol ervoor dat de bloedvaten bij licht stoten gemakkelijker uitzetten en scheuren.

Gewichtstoename

Onderzoeken naar het verband tussen gewichtstoename en alcoholgebruik hebben tegenstrijdige resultaten opgeleverd.

Alcohol kan om verschillende redenen tot gewichtstoename leiden:

• Het belemmert je lichaam om efficiënt vet en koolhydraten te verbranden.
• Bepaalde alcoholische dranken bevatten veel calorieën (zoals die gevaarlijk verleidelijke chocolademargarita).
• Alcohol kan de verzadiging verminderen en de eetlust stimuleren.

Als je een consistente gewichtstoename hebt opgemerkt, is het misschien tijd om na te denken over je drinkgewoonten.

Verlies van eetlust en gewichtsverlies

Dit lijkt misschien tegenstrijdig met het vorige punt. Maar langdurig en overmatig alcoholgebruik kan leiden tot leverontsteking (leverhepatitis). Symptomen van deze aandoening zijn verlies van eetlust en gewichtsverlies.

Bovendien halen zware drinkers meestal het grootste deel van hun calorieën uit alcohol. Het probleem is dat alcohol een bron is van lege calorieën – calorieën met een minimale voedingswaarde. Vandaar dat het consumeren van alcohol als je primaire brandstofbron zal leiden tot slechte voeding en gewichtsverlies.

Tintelingen of een gevoel van gevoelloosheid

Te veel alcohol drinken kan leiden tot een tintelend gevoel of gevoelloosheid in de benen, voeten of handen, bekend als alcoholische neuropathie. Dit is een van de meest voorkomende bijwerkingen van langdurig alcoholgebruik.

Alcoholneuropathie kan worden toegeschreven aan twee hoofdmechanismen:

• Alcohol kan oxidatieve stress en ontstekingen verhogen, waardoor de zenuwen beschadigd raken.
• Chronisch alcoholgebruik kan leiden tot ondervoeding, waaronder een tekort aan vitamines en voedingsstoffen die essentieel zijn voor het behoud van het functioneren van het zenuwstelsel.

Maagzuur

Maagzuur, of zure oprispingen, is een aandoening waarbij het maagzuur terug omhoog reist naar de keel, wat een branderig gevoel in de borst veroorzaakt.

Alcohol is een mogelijke boosdoener voor brandend maagzuur, omdat het kan leiden tot een verhoogde productie van maagzuur. Het kan ook de spieren ontspannen die naar je maag leiden, waardoor de kans op maagzuurlekkage groter wordt.

Maagproblemen

Alcohol kan de maagwand irriteren en verdunnen, waardoor ontstekingen en alcoholische gastritis ontstaan. Deze ontsteking van de binnenwand van de maag kan leiden tot symptomen zoals:

• Een zeurende en brandende pijn in de buik
• Regelmatig boeren of hikken
• Een erg opgeblazen gevoel, wat kan verergeren na het eten
• Verlies van eetlust
• Aanhoudende pijn in het bovenste gedeelte van de buik net onder de ribben

Kortom, alcohol kan het risico op gastritis en spijsverteringssymptomen verhogen.

Bij een kater zijn misselijkheid en braken vaak een essentieel onderdeel van de beproeving. Hoewel overgeven je een ellendig gevoel kan geven, is het een van de zelfverdedigingsmechanismen van je lichaam om overtollige gifstoffen uit de geconsumeerde alcohol te verwijderen.

Abrupt stoppen met alcohol na langdurig zwaar drinken kan ook leiden tot het alcoholontwenningssyndroom, dat zich gewoonlijk manifesteert als symptomen zoals misselijkheid en braken.

Hoofdpijn

Een bonzende hoofdpijn is meestal een enorm veelbetekenend teken dat je te veel hebt gedronken.

Omdat alcohol een krachtig diureticum is, kan het je snel uitdrogen, wat leidt tot de kenmerkende symptomen van een kater, waaronder kloppende hoofdpijn. Onderzoeken hebben alcohol ook vermeld als een boosdoener voor het uitlokken van migraineaanvallen.

Vermoeidheid en gebrek aan energie

Alcohol kan je de energie en mentale focus ontnemen die je de volgende dag nodig hebt. Je kan je ook traag, duizelig en snel geïrriteerd voelen, voornamelijk als gevolg van een verstoorde slaap of een lage bloedsuikerspiegel.

Slechte slaap

Ook al stuurt alcohol je sneller naar dromenland, toch is de kans groot dat te veel hebben leidt tot een nacht van woelen en draaien zodra de kalmerende effecten afnemen.

Alcohol onderdrukt snelle oogbewegingen, of REM-slaap, wat een essentiële herstellende slaapfase is die het lichaam nodig heeft. En aangezien alcohol een diureticum is, zul je 's nachts waarschijnlijk vaker naar de badkamer gaan, wat de slaap aanzienlijk kan belemmeren.

Vandaar dat drinken voor het slapengaan later in je slaapcyclus slaapverstoringen kan veroorzaken en na verloop van tijd kan leiden tot slapeloosheidssymptomen.

Vaker ziek worden

Alcohol kan de werking van je afweercellen aantasten. Bovendien heeft onderzoek aangetoond dat alcohol de samenstelling van nuttige micro-organismen in de darmen kan veranderen. Deze organismen spelen een cruciale rol in de werking van de darmen en immuunsysteem.

Daarom maakt het drinken van alcohol het moeilijker voor het immuunsysteem om zich op te laden en een verdedigingsreactie op te zetten tegen binnendringende ziekteverwekkers en virussen. Als gevolg hiervan kan je vaker verkouden worden en infecties oplopen.

Geelverkleuring van de huid en ogen

Chronisch zwaar drinken kan alcoholische hepatitis veroorzaken, de ontsteking van de lever. Een veelvoorkomend teken van alcoholische hepatitis is geelzucht, waarbij de huid en het oogwit er gelig uitzien.

Alcoholische geelzucht wordt meestal gevonden in de progressieve, laatste stadia van leverziekte. Daarom is het van cruciaal belang om professioneel medisch advies in te winnen als je dergelijke symptomen opmerkt.

Haaruitval

Hoewel er geen direct verband bestaat tussen alcohol en haaruitval, kan zwaar drinken leiden tot andere problemen die je haardos dunner maakt.

Overmatige alcoholinname kan bijvoorbeeld de opname van cruciale voedingsstoffen in het lichaam belemmeren, waarvan sommige een rol spelen bij het behoud van dik en gezond haar. Alcohol kan ook je risico op hormonale onevenwichtigheden verhogen, zoals schildklierhormoonafwijkingen, en langdurige problemen met de schildklier kunnen de haaruitval op de hoofdhuid vergroten.

Hoe verstandig drinken?

Als je een van de bovenstaande symptomen heeft opgemerkt, kan je overwegen om helemaal geen alcohol meer te drinken om je gezondheid te verbeteren.

Maar meteen stoppen met alcohol is voor de meeste mensen niet duurzaam of wenselijk. Studies hebben immers aangetoond dat bijna 50% van de volwassenen hun inname wil verminderen zonder helemaal te stoppen met alcohol.

‘Mindful’ drinken biedt die middenweg waar je je drinkgewoonten kunt verbeteren zonder enige druk om te stoppen. Het draait om bewuster en bedachtzamer zijn over hoeveel, hoe vaak en waarom je drinkt. Het resultaat is een betere nachtrust, een beter humeur en meer energie, en minder gezondheidsproblemen.