De ‘festivalzomer’ is nu volop aan de gang. Enfin, dat is, op het moment dat ik dit schrijf, te hopen, want met de immer verraderlijke coronacrisis weet je nooit. Wat ik wel weet is dat wij, mensen van vorderende leeftijd, in onze jeugd en vroege volwassenheid, het begrip ‘festivalzomer’ nooit gekend hebben. Een ‘festival’ was er alleen in Cannes en in Berlijn, niet voor muziek, wel voor film. En dat was dan echt een ver-van-onze-bed-show, waarvan we alleen foto’s in de krant konden bekijken. Maar nu gaat het bijna om levensbelangrijke gebeurtenissen en dat zelfs niet alleen voor de jongeren onder ons.
Toen, iets voor half augustus, het spektakel (of de spektakels) terug op gang kwam, kon ik amper ogen of oren geloven. We kregen er nu alles van op het tv-scherm te zien en het leek wel of er een gerechtvaardigde revolutie na een zware strijd tot een triomfantelijk einde gebracht was. Mensen namen de terreinen, waarop de zo fel gemiste gebeurtenissen moesten plaatsvinden, stormenderhand in, de longen uit het lijf juichend. En eens de eerste klanken van de aangekondigde muziek weergalmden, werd er niet meer gezongen maar gekrijst niet meer gedanst maar gesprongen, feller dan dat in de atletische nummers van de pas voorbije Olympische Spelen gebeurde.
We hebben, in die lange periode met meer dan één lockdown, nog bevrijdende momenten meegemaakt. Opnieuw winkelen, familie bezoeken, met meer personen samenkomen, op de intussen haast legendarisch geworden terrasjes. Maar bij geen enkele stap richting verdere vrijheid draaiden de mensen zo heftig door, tot in het dolle. Bij alles wat voorheen het leed verzachtte en de wereld weer vrijer maakte, hoorde altijd een voorbehoud: als het maar niet te vroeg is, als de miserie maar niet opnieuw begint.
Maar nu, voor de festivals, gingen alle sluizen van het enthousiasme over. Vragen werden niet meer gesteld, ja zelfs honend weggelachen. Ineens met duizenden weer samen drummen. Op een ruimte die wel groot was, maar niet voldoende om afstand van mekaar te houden. Springen, zingen, dansen, allemaal zonder mondmasker. De kwestie of het daarmee niet allemaal weer kon beginnen, kwam niet eens op tafel. Het was Feest met een hoofdletter en bij Feest met een hoofdletter hoort niet het minste voorbehoud.
Heel even moest ik terugdenken aan de bevrijding van 1945, die ik als kleine jongen meemaakte. Ook toen ging iedereen uit de bol, ouderen inbegrepen, of ouderen vooral misschien. Maar ik vind toch dat er toen wel andere redenen tot volksblijheid bestonden. Dus keek ik gisteren op de televisie een beetje verbaasd naar dat dolle gedoe, gunde het van harte iedereen die daar, op die ene of andere weide, zijn grootste plezier vond wel maar stelde mij er toch enkele vragen bij. Hebben wij, ouderen van dagen (zeg maar jaren), dan in onze jeugd iets gemist, wij die alleen festivals in Cannes of in Berlijn vanop de verst mogelijke manier mochten beleven? Zijn wij, zonder luide muziek en dolle dans, op een minder geslaagde manier in het echte leven gestapt? Moeten wij nu gaan zeuren omdat onze ouders of de maatschappij van toen ons niet alles gegeven hebben wat je aan de jeugd kunt schenken, dat bijvoorbeeld wat vandaag te verkrijgen valt? Neen toch. Ik maakte doodgewone kinderjaren mee, in een latere fase zelfs geteisterd door een diepe armoede. Maar toch denk ik met een goed gevoel terug aan die tijd, van ‘toen we nog jong waren’, zoals ze zeggen. Uit de tijd waarin de muziek uit een soms krakende radio kwam en een terrein alleen diende om op te voetballen. Neen, ik voel me niet tekortgedaan. Want om eerlijk te zijn: het lag niet in mijn aard, ook niet als jongeling, om aan de poorten van een festival te staan huppelen en drummen. Corona of geen corona.
