Hoewel hun aandeel lichtjes afneemt, blijven hart- en vaatziekten de belangrijkste doodsoorzaak in België. In België overleden in 2020 ongeveer 30.000 mensen aan de gevolgen van hart- en vaatziekten, ongeveer 27% van het totaal aantal overlijden. Dat blijft zo de belangrijkste doodsoorzaak in ons land, op de voet gevolgd door kanker. 25,8% van de overlijdens ofwel 28 275 sterfgevallen waren te wijten aan de gevolgen van een of andere vorm van kanker.
Oorzaak van overlijdens en verminderde levenskwaliteit
Deze aandoeningen zijn ook een belangrijke oorzaak van invaliditeit, beperkte activiteit en een slechte kwaliteit van leven voor senioren. Het goede nieuws is dat hartaandoeningen in de meeste gevallen te voorkomen zijn door gezonde veranderingen in levensstijl aan te brengen. Als je 65 jaar of ouder bent, overweeg dan deze stappen om je hart gezond te houden naarmate je ouder wordt.
1. Volg een gezond dieet
Laag in calorieën maar rijk aan vitamines, mineralen en vezels: kleurrijke groenten en fruit zijn geweldig voor je hart. Senioren zouden ten minste vijf porties per dag van deze toppers op het gebied van voeding moeten krijgen.
Lees alle voedingsetiketten en beperk verzadigde en transvetten en toegevoegde suikers. Koop veel noten en vezelrijk voedsel. Vermijd vetrijke zuivelproducten of vlees en beperk de hoeveelheid alcohol die je drinkt. Sla nooit het ontbijt over.
2. Stop met roken
Roken is een belangrijke oorzaak van vermijdbare sterfte. Het kan ook je risico op hartaandoeningen en een hartaanval verhogen en reeds bestaande risicofactoren voor hartaandoeningen verergeren. Roken beschadigt de slagaderwanden, maar stoppen - zelfs later in het leven - kan het risico op hartaandoeningen, beroertes en kanker in de loop van de tijd verlagen. Als je moeite hebt om te stoppen, praat er dan over met je arts.
3. Blijf actief
Regelmatige lichaamsbeweging kan helpen om overtollig lichaamsgewicht te verliezen, de fysieke fitheid en het welzijn te verbeteren en je risico op vele aandoeningen te verlagen, waaronder risicofactoren voor hartaandoeningen zoals hoog cholesterol en hoge bloeddruk. Denk aan stevig wandelen, dansen of tuinieren - alles wat je in beweging brengt in plaats van elke dag urenlang te zitten. Praat bij voorkeur eerst met ke arts voordat je aan een nieuwe fitnessroutine begint, vooral als je lichamelijke beperkingen heeft of bepaalde medicijnen gebruikt.
4. Zorg voor een gezond gewicht
Hoe meer lichaamsvet je hebt, hoe groter de kans dat je hartaandoeningen, hoge bloeddruk, diabetes, ademhalingsproblemen en bepaalde soorten kanker krijgt. Maar afvallen kan helpen om veel van deze niveaus te verlagen en je algehele gezondheid te verbeteren. Een gezond lichaamsgewicht voor de meeste volwassenen is een body mass index (BMI) tussen 18,5 en 24,9. Praat met je arts over je juiste BMI. Het volgen van een hartgezond dieet en lichamelijk actief zijn kan helpen een gezond gewicht te bereiken en te behouden. 5. Houd je diabetes, bloeddruk en cholesterol onder controle
Twee van de belangrijkste risico's voor hartaandoeningen zijn hoge bloeddruk, of stijfheid van de grote slagaders, die vaak voorkomt met de leeftijd, en hoog cholesterolgehalte in het bloed, wat kan leiden tot de vorming van plaque in je slagaders. Als deze waarden hoog zijn, werk dan samen met je arts(en) om ze te verlagen.
6. Minimaliseer onnodige stress
Studies tonen aan dat hogere stressniveaus een hartaanval of angina kunnen veroorzaken. Stress kan ook bijdragen tot hoge bloeddruk en andere risicofactoren voor hart- en vaatziekten. Chronische stress kan van invloed zijn op je geheugen, leren, immuunsysteem, angst en depressie, vooral naarmate je ouder wordt. Als je je gestrest voelt, vooral wanneer je als u voor een geliefde zorgt, praat dan over je zorgen met een geliefde, je huisarts of een erkende therapeut. Eet gezond en zorg voor voldoende lichaamsbeweging, inclusief ontspanningstechnieken zoals yoga, tai chi of meditatie.
7. Herken de symptomen van hartaandoeningen en zoek onmiddellijk medische hulp
Vroege hartaandoeningen zijn nauwelijks merkbaar, daarom is het belangrijk om regelmatig naar de huisarts te gaan. Neem contact op met de arts als je een van deze veelvoorkomende symptomen ervaart:
- Pijn
- Gevoelloosheid of tintelingen
- Kortademigheid of moeite met ademhalen
- Pijn op de borst tijdens lichamelijke activiteit
- Duizeligheid en hoofdpijn
- Koud zweet
- Misselijkheid/braken
- Grote vermoeidheid
- Zwelling van de enkels, voeten, benen, buik en/of nek
- Verminderd vermogen om te sporten of fysiek actief te zijn
- Problemen met normale activiteiten
8. Begrijp je risico op hartaandoeningen
Je risico op hartaandoeningen hangt af van veel factoren, sommige veranderlijk (lichamelijk actief zijn en gezond eten) en andere niet (leeftijd, geslacht en familiegeschiedenis van hartaandoeningen). Je risico kan hoger zijn als je een hoge bloeddruk of een hoog cholesterolgehalte, overgewicht of obesitas heeft, prediabetes of diabetes hebt of rookt. Vrouwen krijgen over het algemeen ongeveer 10 jaar later een hartaandoening dan mannen, maar het is nog steeds de nummer 1 moordenaar van vrouwen. Een cruciale stap bij het bepalen van uw risico is om met uw arts te praten. Grondige check-ups en risicobeoordelingen zijn essentieel.
Disclaimer: De informatie in dit artikel is bedoeld als algemene, onafhankelijke duiding en kan persoonlijk of professioneel advies niet vervangen. Voor onze wetenschappelijke artikels baseren we ons steeds op betrouwbare bronnen en de laatste beschikbare inzichten. Bij vragen over je gezondheid, financiële situatie of andere belangrijke beslissingen neem je best contact op met een bevoegde professional.
