Onlangs was ik aanwezig op het congres De helden van Kortom. Daar kwamen talrijke communicatieprofessionals uit de overheid en de socialprofit samen om te luisteren naar gastsprekers uit diverse domeinen. Een van de presentaties kwam van Alet Klarenbeek. Als communicatiespecialist heeft zij zich verdiept in communicatie en beeldvorming rond ouderen. Enkele van haar inzichten vond ik dermate interessant, dat ik ze hier graag deel.
Oud versus nieuw
Wanneer is iemand oud? Op zijn 65e? Of vanaf zijn 80e? Een uniform antwoord op deze vraag bestaat niet. Ik ken senioren die er op hun 82e fris en monter uitzien, wekelijks vele kilometers fietsen of in een partijtje tennis amper of niet te verslaan zijn. Ik ken ook mensen van 68 jaar die nauwelijks nog actief zijn, er letterlijk moe en afgeleefd uitzien of geen zin meer hebben om de herfst van hun leven nog mooi in te kleuren.
Veel hangt dus van de persoon zelf af. Toch ziet Alet Klarenbeek enkele opvallende verschillen tussen mensen die ouder zijn dan 80 jaar en de generatie tussen 65 en 80 jaar. Die laatsten behoren tot de babyboomgeneratie: ze willen vaak levenslang leren, blijven zelf veel initiatief nemen, hechten veel belang aan autonomie en beschikken vaak over een open geest. De huidige 80-plussers daarentegen hebben een meer vast maatschappijbeeld, zien zichzelf in een rol die anderen voor hen gekozen hebben, hebben weinig zelfontplooiing en denken meer collectief. Dat verschil in ingesteldheid uit zich duidelijk in consumptiegedrag en communicatiebeleving. Iets waar reclamejongens nu al gretig op inspelen. Ook op de digitale snelweg …
Babyboomers tussen 65 en 80 jaar hebben een totaal andere ingesteldheid dan de generatie ouder dan 80 jaar.
Zes pijlers van geluk
Of mensen op een gelukkige en comfortabele manier oud kunnen worden, is volgens wetenschappelijk onderzoek afhankelijk van zes pijlers. Deze factoren zijn op verschillende manieren met elkaar verbonden. Zo spelen zij, elk apart en in combinatie met elkaar, een rol bij het lichamelijke en geestelijke welzijn van een oudere persoon. Concreet gaat het om:
- De werking van de lichaamsfuncties
- Het mentale welbevinden
- Het dagelijks functioneren
- De sociaal-maatschappelijke participatie
- De zingeving van het leven
- De levenskwaliteit
Hoe beter een persoon op elk van deze factoren scoort, hoe groter zijn geluk en welzijn. Zo is het uiteraard belangrijk dat je nog kan bewegen en mentaal gezond bent, maar het is ook sterk aan te raden om dagelijks actief te zijn en maatschappelijk betrokken te blijven.
Bron: https://mijnpositievegezondheid.nl
Deze inzichten past Familiehulp ook toe in zijn visie op ouderenzorg. Als voorbeeld verwijs ik graag naar onze dagverzorgingshuizen NOAH: Daar kunnen eenzame senioren overdag terecht voor boeiende activiteiten in leuk gezelschap. Op die manier brengen we bovenstaand model in praktijk: een uitstap naar NOAH zorgt voor sociaal-maatschappelijke participatie (ontmoeting en gezelschap), geeft zin aan de dag, activeert het dagelijkse functioneren (krant lezen, helpen bij het koken …) of prikkelt de lichaamsfuncties (wandelen, uitstapjes …).
Hoe beter iemand scoort op de 6 pijlers van geluk, hoe groter de kans dat hij of zij gelukkig en comfortabel oud wordt.
Jong en oud: hoe samenleven?
Een ander interessant thema in de presentatie van Alet Klarenbeek was het contact tussen ouderen en jongeren. In Nederland hebben momenteel bijeenkomsten plaats die zich buigen over de vraag: ‘Hoe bevorder je intergenerationeel contact?’. De concrete aanleiding hiervoor is de documentaire Een nieuwe morgen van Kim Brand. De documentaire toont het Utrechtse verzorgingshuis Tuindorp-Oost, dat door bezuinigingen met steeds meer leegstand te maken krijgt. Tot de directie een list verzint: de lege woningen verhuren aan jongeren die een woning zoeken. Het samenbrengen van jong en oud levert alleszins boeiende en interessante televisie op. Neem hier een kijkje.
Ondertussen toert de documentaire door heel Nederland. Telkens gaan organisaties, wetenschappers, zorginstellingen en ervaringsdeskundigen met elkaar in gesprek over de vraag hoe verschillende generaties met elkaar kunnen samenleven. En vaak blijkt dat daar voor alle partijen veel voordelen aan verbonden zijn.
In eigen land heeft Het Platform voor de Samenlevingsdienst een gelijkaardig initiatief ontwikkeld. Zij brengen jongeren tussen 18 en 25 jaar in contact met ouderen. Het doel is tweeledig: men wil de ouderen uit hun sociaal isolement halen en tegelijk jongeren helpen met hun persoonlijke ontwikkeling en hun integratie in de maatschappij. Het zijn alleszins boeiende projecten die het opvolgen waard zijn.
Meer informatie vind je op www.aletklarenbeek.nl.
