Jan Schils
Ook in het buitenland irritante trend van achtergrondmuziekjes.
Vooral oudere mensen, maar ook veertigers en vijftigers met gehoorproblemen, klagen over "hinderlijke en ergerniswekkende" achtergrondmuziek/ De achtergrondmuziekjes krijgen we tegenwoordig ongevraagd mee zodra er een gesprekje op radio of televisie wordt gevoerd. Ze zijn meestal uptempo, elektronisch en zenuwachtig en worden over het algemeen als hinderlijk en irritant ervaren.
Vooral oudere mensen, maar ook veertigers en vijftigers met gehoorproblemen, klagen over "hinderlijke en ergerniswekkende" achtergrondmuziek, andere geluiden en geruis bij het gesproken woord op radio en televisie. De achtergrondmuziekjes zijn niet alleen in Vlaanderen een nieuwe trend, maar ook in het buitenland.
Gesprekken worden juist onverstaanbaar.
De gesprekjes in de programma's worden door de muziekjes vaak onverstaanbaar, hetgeen de irritatie alleen maar verhoogt. In Vlaanderen worden ze tegenwoordig vooral ingezet bij radio- en tv-nieuwsuitzendingen op VRT en VTM om nog maar te zwijgen over de andere populaire tv- en radiostations zoals Studio Brussel e.d.
Muziekjes zijn totaal onnodig.
Lawaai verpest sowieso al op veel plaatsen onze samenleving. Ik sluit mij volledig aan bij de kritiek op de hoogst vervelende achtergrondmuziekjes. Gewoonweg omdat het geproduceerde achtergrondgeluid, om niet te spreken van -lawaai, totaal onnodig is. Lawaai verpest sowieso al op veel plaatsen onze samenleving en – niet te vergeten – onze gezondheid. Radio en tv hoeven daar geen schepje bovenop te doen. Daar zit echt niemand op te wachten.
Onderzoek naar dit kwalijke fenomeen.
In Nederland werd enige tijd geleden door de publieke omroep onderzoek verricht naar dit kwalijke fenomeen. Radioluisteraars en tv-kijkers werden naar hun mening gevraagd. De conclusie luidde dat de consumenten achtergrondmuziek bij radio- en tv-programma's hinderlijk tot irritant vonden. In Duitsland en Frankrijk waren de meningen van het zelfde laken een pak.
"TV kijken wordt een marteling".
De negatieve reacties liegen er niet om. Hier volgen er enkele:
- "Die totaal nodeloze harde achtergrondmuziek was zo verschrikkelijk irritant dat ik bepaalde programma's niet meer bekeek."
- "Het tv-kijken werd meer en meer een marteling. Ofschoon ik niet tot de "oudere garde" behoor, ergerde ik me gruwelijk."
- "Het is een echte plaag. Waarom kunnen programmamakers en presentatoren niet meer zonder hinderlijke achtergronddeuntjes en ander lawaai? In klusprogramma's moet de "muziek" zelfs boor- en graafmachines overstemmen en versta je geen bal meer van wat er gezegd wordt, zelfs al heb je de beste oren van de wereld..."
"De muziek zorgt voor dynamiek...?"
Je mag gerust aannemen dat dezelfde groepen radioluisteraars en tv-kijkers in Vlaanderen er precies zo over denken.
Zo meldde een van hen, Dirk Basteleurs (die SenNet op de voet volgt) ons onlangs dat hij daarover enige tijd geleden een mail had gestuurd naar VRT-medewerker Filip Feyten, die zich destijds bij de publieke omroep met deze problematiek bezighield.
Basteleurs:"Hij heeft me toen laten weten dat die muziek erbij hoort om het programma een 'zekere dynamiek' te geven. Dat intussen vele duizenden senioren niets meer verstaan van wat men zegt tijdens deze muziek, kon hem blijkbaar weinig schelen."
Kunnen we als groep deze wantoestand aanklagen?
"Kunnen we als grote groep senioren en belangrijke seniorenorganisatie deze wantoestand niet bij de VRT aanklagen en uitdrukkelijk vragen om geen muziek meer te draaien tijdens gesprekken op radio en tv? Dat zal de verstaanbaarheid voor ons ouderen ten goede komen", zo besluit hij.
"Saaier zonder muziek"
De geluidsregie heeft ook opdracht gekregen die muziek zachter te zetten. In een reactie verklaart Feyten, die inmiddels is verhuisd naar de VRT-nieuwsdienst, het probleem te onderkennen. Daarom heeft de VRT volgens hem ook besloten de achtergrondmuziek te beperken tot de kortere items van 30 seconden tijdens het Journaal. De geluidsregie heeft ook opdracht gekregen die muziek zachter te zetten.
We vragen hem wat hij bedoelt met zijn uitleg dat de "achtergrondmuziek erbij hoort om het programma een zekere dynamiek te geven". Feyten: "Zonder muziek is het programma vlakker." Wat bedoelt u daarmee? Feyten: "Saaier."
Live ondertiteling vanwege muziekjes?
Ook bij de commerciële omroep VTM waren er volgens de persdienst in het verleden wel klachten. Daar wordt de achtergrondmuziek volgens de woordvoerster beperkt tot "Buitenland kort" in de nieuwsuitzendingen en werd het probleem van de al of niet verstaanbaarheid opgevangen door live ondertiteling.
Hinderlijke muziek heeft zelfs medische gevolgen.
Zeker is in ieder geval dat de algemene klachten over de gedeeltelijke of totale onverstaanbaarheid van bepaalde radio- en tv-programma's gegrond zijn. Zonder partij te willen kiezen voor wie ook, bevestigt Eric Schot, keel-, neus- en oorspecialist aan het AZ Antwerpen, dat achtergrondmuziek en geruis bij gesproken woord op radio en tv voor ouderen "zeer storend" kan zijn. Schot: "Hoe ouder, hoe meer er sprake is van gehoorverlies. En dat sneller bij mannen als bij vrouwen. De verstaanbaarheid vermindert voor hen bij muziek en geruis."
Gaan zenders lessen trekken uit het ongenoegen?
Het afschaffen van de hinderlijke achtergrondmuziekjes zou geen overbodige luxe zijn. VRT en VTM zouden mogelijk meer lessen kunnen (moeten) trekken uit het algemene ongenoegen bij de oudere groep luisteraars en kijkers over de onverstaanbaarheid van bepaalde programma's. Een probleem dat als gevolg van de vergrijzing de komende jaren bovendien alleen maar groter wordt.
Voor de groep oudere mensen maakt het kijken naar de tv en het luisteren naar de radio een belangrijk deel van hun dagelijkse bestaan uit, waar ze elke dag naar uitkijken. Dikwijls als de enige ontspanning die zij hebben.
Maar zelfs voor heel wat jongeren in Vlaanderen met gehoorproblemen en zelfs gedeeltelijke doofheid (volgens recent onderzoek heeft 30 procent van hen daarmee te kampen) zou het afschaffen van de hinderlijke achtergrondmuziekjes geen overbodige luxe zijn.
Week- en dagbladjournalist Jan Schils bericht en duidt al 30 jaar de Europese en Belgische economie en financiën. Onder meer voor transport, energie en milieu.
