Hoge bloeddruk? Deze plantaardige extracten kunnen helpen

De bloeddruk

Door onze aders stroomt bloed. Het hart oefent een druk uit op de aders zodat het bloed door ons lichaam circuleert en alle weefsels voorziet van zuurstof en de nodige voedingsstoffen. Deze druk noemen we de bloeddruk. De bovendruk of systolische druk is de hoogste druk op de aders en doet zich voor op het moment dat het hart samentrekt en het bloed naar buiten duwt. De onderdruk of diastolische druk is de laagste druk, die wordt opgemeten als het hart zich ontspant en zich terug vult met bloed.

Een ideale bloeddruk ligt rond de 12/8. We spreken over een hoge bloeddruk vanaf 14 systolische druk of 9 diastolische druk. Zo'n hoge bloeddruk vergroot het risico op hart- en vaatziekten, die nog steeds behoren tot de meest voorkomende ziekten met ongunstige afloop in de westerse samenleving. Voldoende reden dus om nog eens de gekende feiten hierover op te lijsten.

Hoe ouder we worden, hoe minder elastisch de bloedvaten worden. Vele factoren hebben een invloed op deze veroudering:

• Roken vermindert de zuurstoftoevoer en doet de bloedvaten sneller dichtslibben.
  
  
• Een beetje alcohol heeft een bloeddrukverlagend effect, twee à drie glazen per dag verhogen de bloeddruk. Ook al drink je maar één of twee glazen alcohol per dag, dan nog is het belangrijk om voldoende alcoholvrije dagen in te lassen.
  
  
• Overgewicht verhoogt de bloeddruk. Er stapelen zich meer vetten op in en rond de aders zodat die minder elastisch worden. Vele mensen met overgewicht hebben ook een te hoog cholesterolgehalte. Wanneer er meer cholesterol aanwezig is dan het lichaam kan verwerken, zal de cholesterol tegen de bloedvatwanden plakken en zo de elasticiteit nog verminderen.
  
  
• Zout houdt vocht vast en verhoogt dus de bloeddruk. Hoewel grote studies hebben aangetoond dat een zoutarm dieet niet veel baat zou hebben, blijven grote hoeveelheden zout in ons dieet wel schadelijk. ‘Dosis sola facit venenum’ zei Paracelsus reeds in de 16^de eeuw, en hij kon het weten: enkel de dosis bepaalt hoe giftig een stof is! We eten sowieso zo’n twintig keer te veel zout. De hoeveelheid die men toevoegt aan vooraf bereide gerechten is veel te hoog, en zo vergroot onze drang naar meer zoutrijk eten.
  
  
• Meer nog dan zout, zijn toegevoegde suikers een gevaar voor onze gezondheid, en zeker ook voor een verhoogde bloeddruk. Suiker wordt toegevoegd aan de meeste klaargemaakte voedingsmiddelen om de smaak te verbeteren. Onderzoekers ontdekten dat een hoge suikerspiegel een invloed uitoefent op het deel van onze hersenen dat een impuls naar het hart stuurt om de bloeddruk en het hartritme te verhogen.
  
  
• Regelmatig tenminste een half uur bewegen aan een matig verhoogde hartslag verbetert de doorbloeding van de weefsels en de verbranding van de verzadigde vetten. Stress neemt ook af wanneer je gesport hebt.
  
  
• De bloeddruk verhoogt bij alle vormen van stress. Veel mensen hebben een verhoogde bloeddruk wanneer de arts de bloeddruk meet of bij een sollicitatiegesprek. Deze acute stress kan het lichaam gemakkelijk opvangen, maar chronische stress is nefast voor vele processen in je lichaam. Mensen die leven in een niet-geïndustrialiseerde maatschappij hebben geen last van hoge bloeddruk, maar wanneer ze uit die populatie migreren naar een geïndustrialiseerd gebied, krijgen ze na enkele jaren evenveel problemen als wie er geboren is.

Wat doe je eraan?

Hierboven lees je al een hele hoop factoren die je zelf in de hand hebt.

Daarnaast vermijd je het beste voeding met veel verzadigde vetten en suikers. Andere voedingsstoffen hebben een gunstig effect op je bloeddruk:  fruit, groenten, volle granen, vis, noten en bonen. Je eet ze het best zo volledig mogelijk, dus appels (met schil) in de plaats van geperst en gecentrifugeerd appelsap bijvoorbeeld.

Kunnen plantaardige geneesmiddelen helpen?

Een van de meest onderzochte planten is de olijfboom (Olea europea), maar wat klopt er eigenlijk van die promofilmpjes van bejaarde zuiderburen die dartel dansend van de ondergaande zon genieten, omdat ze hun boterham smeren met olijfolie?

Olijven bevatten naast onverzadigde vetzuren ook polyfenolen, waaronder hydroxytyrosol. Deze stof is een van de krachtigste antioxidanten die we in de natuur tegenkomen en helpt het verminderen van de oxidatie van LDL-cholesterol (ongunstige cholesterol, die verhoogd voorkomt in de bloedbaan wanneer het lichaam de verwerking niet aankan). Daardoor vermindert het ook vernauwingen in de bloedvaten. Ook de bladeren van de olijfboom bevatten gunstige stoffen. Studies tonen aan dat het extract van olijfblad bijdraagt tot het behoud van een normale bloeddruk.

Een extract van meidoorn (Crataegus oxyacantha) wordt ook regelmatig toegepast bij hart- en vaatziekten. Oligomere procyanidines, polyfenolen en flavonoiden zijn actieve inhoudsstoffen.

Ze hebben vooral een ondersteunend effect op de hartspier zelf en bevorderen de doorbloeding van de kransslagaders. Recente studies met 4000 deelnemers bevestigen het beschermend effect van meidoornextract, zowel om hart- en vaatziekten te voorkomen als om ze te behandelen. Er wordt wel gewezen op mogelijke bijwerkingen bij normale werkzame dosissen, waaronder milde huidirritatie, hoofdpijn, zweten, duizeligheid, hartkloppingen en maaglast.

Mensen met problemen ter hoogte van het hart en de bloedvaten nemen het best plantaardige geneesmiddelen op basis van deze planten, in plaats van voedingssupplementen. Strengere productievereisten garanderen een hogere zuiverheid van deze geneesmiddelen en mogelijke bijwerkingen kunnen beter worden opgevolgd.

Bronnen:

1. Olive (Olea europaea L.) Leaf Polyphenols Improve Insulin Sensitivity in Middle-Aged Overweight Men: A Randomized, Placebo-Controlled, Crossover Trial Martin de Bock1, Jose´ G. B. Derraik1, Christine M. Brennan1, Janen Editor: Pratibha V. Nerurkar, College of Tropical Agriculture and Human Resources, University of Hawaii, United States of America Published March 13, 2013
2. Ann Ist Super Sanità 2007 | Vol. 43, No. 4: 375-381 Bioavailability and antioxidant effects of olive oil phenolic compounds in humans: a review Montserrat Fitó(a), Rafael de la Torre(b), Magí Farré-Albaladejo(b), Olha Khymenetz(b), Jaime Marrugat(a) and María-Isabel Covas(a) (a)Lipids and Cardiovascular Epidemiology Research Unit; (b)Pharmacology Research Unit, Institut Municipal d´Investigació Médica (IMIM), Barcelona, Spain
3. Olive Oil Polyphenols Decrease Blood Pressure and Improve Endothelial Function in Young Women with Mild Hypertension Rafael Moreno-Luna1, Rocio Muñoz-Hernandez1, Maria L. Miranda1, Alzenira F. Costa1, Luis Jimenez-Jimenez2, Antonio J. Vallejo-Vaz1, Francisco J.G. Muriana3, Jose Villar1 and Pablo Stiefel1American Journal of Hypertension, advance online publication 23 August 2012; doi:10.1038/ajh.2012.128
4. Olive (Olea europaea) leaf extract effective in patients with stage-1 hypertension: Comparison with Captopril Endang Susalit a, Nafrialdi Agusb, Imam Effendia,1, Raymond R. Tjandrawinatac,∗, Dwi Nofiarnyc, Tania Perrinjaquet-Moccettid,4, Marian Verbruggend Phytomedicine 18 (2011) 251–258
5. Beneficial effects of polyphenol-rich Olive Oil in patients with early atherosclerosis RJ Widmer*,1, MA Freund*,1, AJ Flammer1, J Sexton1, R Lennon1, A Romani2, N Mulinacci2, FF Vinceri2, LO Lerman1, and A Lerman1 Eur J Nutr. 2013 April ; 52(3): 1223–1231. doi:10.1007/s00394-012-0433-2.
6. Phytochemical and pharmacological activity profile of Crataegus oxyacantha L. (hawthorn) - A cardiotonic herb. Orhan IE Curr Med Chem. 2016 Sep 18
7. Standardized extracts from hawthorn leaves and flowers in the treatment of cardiovascular disorders--preclinical and clinical studies. Koch E1, Malek FA. Planta Med. 2011 Jul;77(11):1123-8. doi: 10.1055/s-0030-1270849. Epub 2011 Mar 7
8. Hawthorn: pharmacology and therapeutic uses. Rigelsky JM1, Sweet BV Am J Health Syst Pharm. 2002 Mar 1;59(5):417-22