Wat zijn voedingssupplementen?
Voedingssupplementen is een verzamelnaam voor allerlei producten die mensen gebruiken ter aanvulling van de voeding. Het kunnen plantaardige preparaten zijn, maar ook enkelvoudige of samengestelde nutriënten zoals vitaminen, mineralen, aminozuren en oliën.
Opgelet!
- ‘Een voedingssupplement vervangt geen gevarieerde voeding noch een gezonde levensstijl.'
- ‘De aangegeven dosis niet overschrijden.’
- ‘Raadpleeg uw arts of apotheker als u ook bloedverdunners neemt.’
Dat zijn enkele waarschuwingen die op de verpakking van voedingssupplementen kunnen staan. Ze tonen meteen aan dat voedingssupplementen niet altijd ongevaarlijk zijn. Ze kunnen een invloed hebben op de werking van andere geneesmiddelen en soms treden er ook nevenwerkingen op. We willen daarom eerst en vooral meegeven dat je het best aan je arts of apotheker meldt als je supplementen neemt.
De Belgische wetgeving zorgt ervoor dat de producten die op de markt gebracht worden, gereglementeerd zijn. Maar toch zijn er grote kwaliteitsverschillen tussen de verschillende fabrikanten.
Kruiden, natuurlijke medicijnen?
Kruidengeneeskunde wordt vandaag nog steeds beschouwd als een complementaire of alternatieve geneeskunde. Dat komt omdat de werking van kruidenpreparaten niet altijd even duidelijk is. Over sommige preparaten is er zelfs bijna geen informatie beschikbaar. Daartegenover staan een aantal medicinale plantenproducten die in de lijn liggen van de gewone geneesmiddelen en dus wel goed gedocumenteerd worden. Al die extra informatie schept meteen wat meer duidelijkheid en meer zekerheid over het gebruik ervan.
Planten die in de medische wereld gebruikt worden, hebben meestal een complexe samenstelling. Eiwitten, koolhydraten en vetten zijn de primaire metabolieten die de basis vormen van wat de plant aanmaakt. Daarnaast bevat een plant ook secundaire metabolieten, dat zijn stoffen met een specifieke werking, bijvoorbeeld om zich af te weren tegen microben, dieren en weersomstandigheden. Het zijn net die stoffen die ook op de mens een specifieke werking kunnen hebben: ontsmettend, ontstekingswerend of anti-oxiderend. Soms helend voor de mens, maar in andere gevallen ook giftig voor mens en dier.
Een voorbeeld: smeerwortel
Smeerwortel of Symphytum vind je in de bermen langs Vlaamse wegen. Een aftreksel van de plant wordt gebruikt in kompressen of tinctuur als wondhelend en ontstekingsremmend middel bij kneuzingen. Vroeger werden aftreksels van de plant ook inwendig gebruikt, maar onderzoek toonde aan dat bepaalde stoffen giftig zijn voor de lever. Sindsdien is het gebruik in heel Europa verboden.
Er zijn heel wat andere producten zoals smeerwortel. Daarom is het belangrijk om je steeds te informeren bij mensen die op de hoogte zijn van de werking en de nevenwerking van bepaalde kruiden.
Zijn voedingssupplementen überhaupt nuttig?
Elk product is anders en erg veel onderzoek is er nog niet naar gevoerd. Daarom is het niet mogelijk om hier een eenduidig antwoord op te geven. Veel onderzoek zal er waarschijnlijk niet eens komen. Het traditionele gebruik van heel wat helende planten is gekend. We gebruiken ze al honderden jaren, waardoor we weten dat ze niet acuut gevaarlijk zijn. Van een nieuw synthetisch geneesmiddel weten we nog niet hoe ons lichaam erop gaat reageren, zeker niet op lange termijn. Daarom zijn de studies voor nieuwe geneesmiddelen veel strenger gereglementeerd dan voor planten met een traditioneel gebruik. Bovendien is er weinig enthousiasme om dure studies op te zetten voor onderzoek naar planten omdat niemand er een patent op kan nemen.
We weten wel dat heel wat multivitaminen zo laag gedoseerd zijn dat een appel per dag evenveel vitaminen en mineralen bevat als het voedingssupplement. Daarbij komt dat een appel ook nog eens vezels en vruchtenzuren bevat die de darmflora ondersteunen. Dan is de vraag nog maar: multivitaminenpreparaat of een appeltje?
Nuttige voedingssupplementen
Er zijn wel degelijk nuttige supplementen op de markt volgens mij.
- Zo zijn er heel wat voedingsstoffen die steeds minder in onze voeding aanwezig zijn en die ons lichaam nodig heeft. Denk maar aan omega 3-vetzuren, probiotica en bepaalde mineralen zoals magnesium en jodium.
- Van vitamine D hebben Belgen een chronisch tekort dus waarom dat tekort niet aanvullen met supplementen?
- Een derde categorie van nuttige supplementen zijn specifiek plantaardige preparaten zoals kurkuma, boswelia, mariadistel en gember tegen ontstekingen in het lichaam. Op voorwaarde dat de fabrikanten die ze op de markt brengen, kunnen aantonen dat ze goed opgenomen worden in het lichaam en dat ze werkzaam zijn. De duurste in hun soort hebben meestal de beste kwaliteit omdat de kost van de studie wordt doorgerekend.
Hoewel …
De werkzame plantenextracten kunnen, net omdat ze opgenomen worden in het lichaam, ook nevenwerkingen hebben of invloed hebben op de werking van andere geneesmiddelen. Zo verhoogt het extract van Sint-Janskruid de gevoeligheid voor de zon en kurkuma mag je dan weer niet combineren met tamoxifen, een medicijn dat gebruikt wordt bij bepaalde vormen van borstkanker. Daarmee komen we opnieuw bij de wijze raad: raadpleeg je arts of apotheker voordat je iets inneemt.
Niets missen van SeniorenNet? Volg ons op Facebook en schrijf je gratis in voor onze digitale nieuwsbrief, SenNet Magazine!
Disclaimer: De informatie in dit artikel is bedoeld als algemene, onafhankelijke duiding en kan persoonlijk of professioneel advies niet vervangen. Voor onze wetenschappelijke artikels baseren we ons steeds op betrouwbare bronnen en de laatste beschikbare inzichten. Bij vragen over je gezondheid, financiële situatie of andere belangrijke beslissingen neem je best contact op met een bevoegde professional.
