Mantelzorg: iets dat je overkomt
Mantelzorgers zijn mensen die op vrijwillige basis zorgbehoevenden verzorgen en ondersteunen. Vaak gaat het om de partner, familieleden of vrienden. In Vlaanderen is 1 op de 5 personen een mantelzorger, maar dat is zelden een bewuste keuze. Het is iets dat mensen overkomt, waar ze langzaam of sneller inrollen. Hun oudere moeder of vader kan niet meer volledig voor zichzelf zorgen, hun partner krijgt dementie, hun kind krijgt een ongeval en raakt gehandicapt …
Meer dan de helft van de inwonende mantelzorgers is ouder dan 70 jaar.
Mantelzorgers behoren vaak tot de ‘sandwichgeneratie’: 50-plussers die zelf nog een gezin hebben met studerende of inwonende kinderen, maar die tegelijk zorg dragen voor hun ouders. Die wonen op hogere leeftijd nog in hun eigen huis, maar kunnen toch niet meer alles zelfstandig. Daarnaast worden veel ouderen ook zelf mantelzorger voor hun partner, wanneer die begint te sukkelen met zijn of haar fysieke of geestelijke gezondheid. De leeftijd van mantelzorgers neemt zo de laatste jaren steeds toe. Op dit moment is al 53% van de inwonende mantelzorgers ouder dan 70 jaar.
Als de mantelzorg te zwaar wordt
De meeste mantelzorgers ‘groeien’ in hun rol en nemen met de tijd steeds meer zorgtaken op zich. Maar wat in het begin vanzelfsprekend lijkt, blijft dat helaas niet altijd. De zorg wordt vaak zwaarder en complexer naarmate mensen ouder worden. En dat geldt zowel voor de persoon met de zorgbehoefte als voor de mantelzorger zelf.
Uit onderzoek blijkt dat een kwart van de mantelzorgers zich overbelast voelt. In complexe zorgsituaties loopt dat aantal zelfs op tot 40%. Die overbelasting kan zich op verschillende manieren uiten. Zo slagen sommige mantelzorgers er niet langer in om hun werk en de zorg te combineren, anderen krijgen emotionele problemen en fysieke klachten of botsen op financiële moeilijkheden. En dat leidt dan weer tot psychische stress en lichamelijke uitputting.
5 tips om ook voor jezelf te zorgen
Voor veel mantelzorgers is het dus heel belangrijk dat ze ook voldoende voor zichzelf zorgen. Familiehulp geeft je graag enkele tips:
- Blijf praten met familie en vrienden. Praten helpt om feiten en gevoelens te verwerken.
- Las regelmatig een adempauze in. Je hebt energie nodig als je zorg verleent. Kies een vast moment om even uit de zorgsituatie te stappen en je te ontspannen.
- Doe een beroep op je netwerk en kijk met wie je de zorg kan delen.
- Bewaak je eigen grenzen. Geef tijdig en duidelijk aan wanneer het jou te veel wordt. Leer nee zeggen.
- Durf om professionele hulp te vragen.
Dat laatste punt staat er zeker niet toevallig. Vanuit haar expertise in de thuiszorg ervaart Familiehulp dat veel mantelzorgers pas professionele hulp inroepen als het te laat is. Veel problemen kunnen echter sneller opgelost worden als de mantelzorger tijdig aan de alarmbel trekt.
Als mantelzorgers tijdig aan de alarmbel durven te trekken, kunnen problemen veel sneller opgelost worden.
Kathleen Frits, expert zorgbeleid bij Familiehulp: ‘Het is echt belangrijk om in een beginnende zorgsituatie van meet af aan steun te dúrven vragen. Veel mensen staan hier erg afwachtend tegenover. Ze zijn bang dat ze alles uit handen moeten geven. Maar dat is niet zo. Thuiszorgorganisaties ondersteunen wat wél nog kan en nemen enkel over wat moét. Elke zorgsituatie is anders en we houden rekening met alle betrokken actoren.’
‘Wij verzorgen “samen met” de mantelzorger, zodat de partner of het familielid zo lang mogelijk in de vertrouwde omgeving kan blijven wonen. Wij zorgen ook “voor” de mantelzorger. Een luisterend oor en een deugddoende babbel maken vaak een groot verschil.’
Een nieuwe website voor mantelzorgers
Mantelzorgers blijken vaak het bestaande aanbod aan professionele thuiszorg onvoldoende te kennen. Daarom werkt Familiehulp actief mee aan de website www.mantelzorgers.be, een handige site voor al wie info wil over het opnemen van zorg voor een naaste. Mensen met een zorgbehoefte en mantelzorgers kunnen er kennismaken met het ruime en diverse aanbod aan professionele zorg en ondersteuning. Daarnaast bundelt de website ook informatie voor lokale besturen, werkgevers en onderwijsinstellingen.
Disclaimer: De informatie in dit artikel is bedoeld als algemene, onafhankelijke duiding en kan persoonlijk of professioneel advies niet vervangen. Voor onze wetenschappelijke artikels baseren we ons steeds op betrouwbare bronnen en de laatste beschikbare inzichten. Bij vragen over je gezondheid, financiële situatie of andere belangrijke beslissingen neem je best contact op met een bevoegde professional.
