Daten door de eeuwen heen

Matchmakers avant la lettre

“De goede oude tijd.” Met nostalgie kijkt iedereen weleens terug naar vroeger. Vele zaken waren in het verleden een pak eenvoudiger. Zo ook de keuze van een partner. Vrije partnerkeuze bestond toen nog niet. In vele oude culturen waren het eeuwenlang de families die onderling bepaalden hoe en met wie er werd getrouwd.

Al in het Oude Testament duikt een matchmaker op. In de Joodse traditie gaat de vader voor zijn zoon op zoek naar een geschikte bruid. In Genesis geeft Abraham instructies aan zijn dienaar Elezier om een levenspartner te zoeken voor zijn zoon Isaac. Dit meisje moest voldoen aan de waarden en normen van de familie, maar toch vooral een vermogende vader hebben die een duit in het zakje kon doen.

In vele oude culturen bepaalde de familie eeuwenlang hoe en met wie er getrouwd werdNiet veel later kreeg de taak van dienaar Elezier een officiële naam: ‘Shadkhan’. Letterlijk vertaald: stilte, rust. De eerste contacten moesten inderdaad allemaal zo discreet mogelijk verlopen. Een weigering van een andere familievader kon ferme reputatieschade opleveren.

Andere culturen

Ook in Japan kennen ze een vergelijkbaar fenomeen, meer bepaald de ‘Nakado’. Dit is eveneens een soort professionele matchmaker. Net als de Joodse ‘Shadkhan’ kreeg hij een percentage van de uiteindelijke bruidsschat.

In de Westerse cultuur werd vaak een beroep gedaan op een lid van de clerus. Deze leden vormden de behoeders van de waarden en normen en konden discreet opereren.

Kleine barsten

Vanaf de 17de eeuw werd een partner steeds meer in de eigen streek en uit dezelfde sociale klasse gezochtVanaf de 17de eeuw kwamen er langzaamaan barstjes in de traditie. Een partner werd vanaf dan bij voorkeur in de eigen gemeente en in de eigen sociale klasse gezocht. Je ontmoette elkaar op het werk, op feesten of bij kermissen. De rijke families bleven echter vasthouden aan de traditie van gearrangeerde huwelijken, veelal uit praktische overwegingen. Het was immers vaak niet mogelijk om in de buurt ‘spontaan’ een geschikte én vermogende partner te vinden.

Vrije liefde

Naarmate de democratische principes van vrijheid en individuele verantwoordelijkheid verder ingeburgerd raakten, namen ook de individuele rechten en vrijheden in de liefde flink toe. Dat toont aan dat de idealen omtrent liefdesrelaties meestal de maatschappelijke evoluties volgen.

In de 20ste eeuw vonden de grootste revoluties op relatiegebied plaats. De familie was steeds minder nadrukkelijk aanwezig in het partner-selectieproces. Mede onder die impuls dook in 1914 in de Verenigde Staten voor het eerst het woord date op, waarmee toen een ontmoeting in een publieke ruimte zonder supervisie van de familie bedoeld werd.

De grootste sprong kwam er in de jaren 60, ook de protestjaren genoemd. Voor het eerst was er sprake van een jongerencultuur die zich op allerlei manieren afzette tegen zijn ouders. Het werd een decennium van bevrijding, democratisering, ontwikkeling en emancipering. De emancipatie en anticonceptie zorgde ervoor dat vrouwen onafhankelijker werden van mannen. Liefde werd steeds meer een feest om te vieren en minder een instrument om een gezin mee te stichten.

De koninklijke familie

In koninklijke families vinden we nog steeds sporen van de oude tradities terug. Boudewijn betrok de kerk bij zijn zoektocht naar een bruid. Zuster Veronica O’Brien werd in alle discretie als matchmaker ingezet. Zij koppelde Boudewijn aan Fabiola de More Y Aragon. Met een beetje verbeelding kan je hun eerste, discrete ontmoeting in Lausanne in 1957 als een date beschouwen.

De opmars van datingsites

Datingsites veranderden voorgoed de wijze waarop we met een mogelijke partner in contact komenHelemaal los van koninklijke familietradities, kennen we vandaag het begrip ‘moderne single’. Dit is de vrijgezel die gewapend met een boodschappenlijstje de relatiemarkt betreedt. Tegelijkertijd blijven we ook romantische idealen koesteren. Een probleem hoeft dat niet te zijn. Uiteindelijk is de 'chemie', een mix van emoties en rationele overwegingen, voor het grootste deel bepalend.

De opkomst van sociale media, datingsites en andere moderne online kanalen heeft voorgoed de manier waarop we met elkaar contact leggen veranderd. Het was nog nooit zo eenvoudig om verbinding met vrienden, vage kennissen of nieuwe contacten te maken.

De digitalisering maakt daten heel, en misschien wel té, eenvoudig. Je kan werkelijk met mensen uit alle uithoeken van de wereld contacten leggen. Als single post je een foto en voeg je persoonlijke gegevens toe. No limits, only blue skies, zou je denken. Maar door een gebrek aan controle op de geposte informatie zijn er helaas singles die hun persoonlijke profiel wel heel erg oppoetsen. Al te vaak staan er regelrechte leugens te lezen. Zonder voorafgaande discrete contacten dreigen meer en meer van die afspraakjes uit te draaien op immense teleurstellingen en een verlies aan zelfvertrouwen. Je krijgt het gevoel dat je beland bent in een jungle van mensen met niet altijd even goede intenties.

Professionele lovehunters

Net als de idealen van schoonheid en liefde evolueren, is ook het daten constant in beweging. Vandaag hoef je je gelukkig niet meer tot je familie of de kerk te wenden om in alle discretie een geschikte date te vinden. Er bestaan nu professionele bureaus die volledig aan de liefdesidealen van vandaag tegemoet komen. Zij kunnen net als de ‘Nakodo’ of ‘Shadkhan’ discrete, gerichte contacten leggen.

Er is wel een belangrijk verschil. Het is niet langer de familie die het profiel van je partner bepaalt, maar jij zelf! De ‘lovehunter’ vermindert de kans op nodeloze teleurstellingen. Onderschat zijn taak vooral niet. Rabbi Barry Marcus, verbonden aan de Orthodox Jewish Central Synagogue in Londen, herhaalt vandaag nog geregeld een oude wijsheid: “Matchmaking is veel moeilijker dan de Rode Zee splijten.”