Fouten maken is menselijk. Gelukkig maar, want iedereen doet het wel eens. En we hebben fouten nodig om te leren. De allergrootste fout die we kunnen maken is dat we vinden dat we er geen mogen maken. Het enige dat we daarmee bereiken is dat we niet langer leren van onze fouten maar ze wel blijven maken. Misschien vreemd, maar mensen die nooit fouten (willen) maken, leren uiteindelijk ook minder. Je hebt meer kans op succes als je leert van je fouten.
‘Leren uit fouten’ kom je overal tegen
Dat ‘leren uit fouten’ zien we zelfs terug in de dierenwereld. Als een dier in een nieuwe situatie komt, probeert het verschillende mogelijkheden uit. Wat werkt, zal het dier onthouden en opnieuw uitvoeren. Als iets niet lukt, zal het beestje op zoek gaan naar een andere manier, net zo lang totdat het gewenste resultaat is bereikt.
Mensen zijn uiteindelijk niet anders. Kijk maar eens hoe kinderen leren lopen. Dat gebeurt met ‘vallen en opstaan’. Ze proberen het net zolang, en maken dus evenveel “fouten”, tot het uiteindelijk wel lukt. En daar is niets mis mee. Integendeel!
Hetzelfde fenomeen vinden we terug in de wetenschap. Uitvinder Thomas Edison ondernam meer dan 1000 pogingen vooraleer hij zijn ‘gloeilamp’ liet branden. Dit was bovendien zijn werkmethode. Proberen, falen, en eruit leren. En op naar de volgende poging. Met een schitterend resultaat als gevolg. Letterlijk in dit geval.
“Fouten zijn wegwijzers op weg naar succes” – C.S. Lewis
Maar hoe kun je nu voordeel halen uit gemaakte fouten?
- Aanvaard je fouten, en de emoties die erbij horen.
Oké, je hebt een fout gemaakt. Maar is dit een drama? Natuurlijk roept een fout emoties bij je op. Je bent boos op jezelf, voelt woede, schaamte, ontgoocheling… Belangrijk is dat je die eerste emoties erkent en de kans geeft om weg te ebben. Indien je de fout niet aanvaardt, zal ze zich nog dieper in je gedachten nestelen in plaats van weg te trekken. - Hou rekening met de objectieve gevolgen van je fout
Wat zijn de vervelende gevolgen van je fout? Staat je leven op het spel? Waarschijnlijk niet. Belangrijk is dat je je fout kan relativeren. Wat er gebeurd is, is voorbij. En wat kan er in het slechtste geval uit voortkomen? En als dat zou gebeuren, zou je het dan kunnen verwerken? - Pak jezelf niet te hard aan en veralgemeen niet
Nutteloze zelfkritiek heeft absoluut geen zin. Na een fout hebben we neiging om te veralgemenen. Zie je wel dat ik ‘niets waard ben’, dat ik ‘niet moedig genoeg ben’… Het is niet omdat je één fout maakt, dat al de rest ook niet goed zit. Dat is slechts een interpretatie van het moment, en dat heeft niets te maken met de realiteit. Het gaat eerder om een gedrag, een houding waaraan je net wel iets kan veranderen. - Neem maatregelen om een nieuwe fout tegen te gaan
Wanneer je de oorzaak van je fout kent, kan je eraan werken om die fout in de toekomst niet meer te maken. Als je je gedrag in vraag gaat stellen, ga je oplossingen zoeken om dit gedrag aan te passen. Op die manier zal je deze fout minder makkelijk opnieuw maken. Je hebt iets geleerd. Zo bewijs je dat je op de hoogte bent en dat je je voordeel kunt halen uit je ervaringen, ook al waren deze niet echt aangenaam.
Misschien wordt het dan ook wel tijd om niet meer te praten over fouten, maar over verbeterpunten. Een tekst met taalfouten is tenslotte ook niet inhoudelijk fout omdat er taalfouten inzitten. Maar dat betekent niet dat de tekst zonder fouten is, maar het zijn wel verbeterbare fouten.
Wees niet bang om fouten te maken. Loop er ook niet voor weg. Bekijk fouten positief en neem ze op in een constructief leerproces. Zo sta je weer een stapje dichter bij de echte oplossing.
“Doorzetten is negentien keer falen en de twintigste keer slagen” - Julie Andrews
