Succesvol geboren of ...?
Als je je ‘mind’ juist set, kan je succesvoller worden in je leven! Bij ons leeft het ingebakken idee dat je wordt geboren met een bepaald niveau van intelligentie en met een vaste set aan eigenschappen en talenten. Kinderen worden zo al vroeg ingedeeld op basis van hun intelligentieniveau. Men gaat op zoek gaat naar hun ‘kwaliteiten’ of ‘talent(en)’. Als je een van de gelukkigen bent met een goed stel hersenen en een bruikbaar talent, dan heb je een grote kans op succes.
Maar klopt dit idee wel? Worden we ofwel intelligent ofwel minder begaafd geboren? Liggen onze kwaliteiten en eigenschappen vast? Volgens de Amerikaanse psycholoog Carol Dweck is dit niet het geval. Volgens haar is er iets anders dat ons succes bepaald, namelijk de manier waarop je over deze vragen denkt. Dit noemt zij je ‘mindset’.
Na twintig jaar onderzoek heeft Carol Dweck twee soorten mindsets onderscheiden. De ene leidt tot groei, plezier en succes, terwijl de andere zorgt voor belemmering en frustratie.
De fixed mindset
De eerste mindset noemt ze de ‘fixed mindset’. Bij mensen met een fixed mindset leeft de overtuiging dat intelligentie en eigenschappen aangeboren zijn en vaststaan. Zo ben je bijvoorbeeld intelligent, sportief, creatief of net niet. Hoewel deze overtuiging op het eerste gezicht misschien niet echt verkeerd lijkt, zijn de gevolgen groot.
Mensen met een fixed mindset zijn geneigd uitdagende situaties uit de weg te gaan. Zij zien deze situaties als een mogelijkheid om te bewijzen dat ze iets kunnen of als een mogelijkheid om te falen. Je kan iets of je kan het niet. Falen is eng, want dat bewijst dat je iets niet goed kan. Het is voor hen van belang te laten zien wat ze in huis hebben. Kritiek daarop krijgen, is vervelend. Wanneer anderen succesvoller of beter zijn in iets, zien ze dit als een bedreiging. Iemand anders is nou eenmaal beter en daar kan je niets aan doen.
De growth mindset
In de andere mindset, de ‘growth mindset’, ligt de nadruk niet zozeer op bewijzen en presteren, maar op inzet en ontwikkeling. Mensen met de growth mindset geloven dat ze hun intelligentie en eigenschappen door inzet en oefening kunnen ontwikkelen. Deze overtuiging heeft ook grote gevolgen, maar in de positieve zin.
Mensen met een growth mindset zullen geneigd zijn uitdagingen aan te gaan. Uitdagingen, zoals onbekende of lastige situaties, zorgen ervoor dat ze iets leren en zich ontwikkelen. Zelfs, of juíst, als zij falen. Kritiek krijgen, is voor deze mensen fijn. Met goede feedback verbeteren ze zichzelf, om het de volgende keer nog beter doen.
Zich omringen met mensen die beter of succesvoller zijn dan hen, is voor growth mindsetters ideaal. Van deze mensen leren ze enorm veel bij. Zo kunnen ze zich in een hoog tempo ontwikkelen. Zij leven met de houding: “Misschien kan ik dit nu nog niet, maar met veel inzet word ik steeds beter!”
Je mindset bepaalt de koers van je leven
In een van haar interessante onderzoeken liet Carol Dweck twee groepen kinderen puzzelen. De ene groep kinderen beloonde zij na het maken van de puzzel met de zin: “Wat goed, jij bent zeker erg slim.” Deze groep werd dus beloond om hun prestatie, wat hoort bij de fixed mindset. De andere groep beloonde ze door te zeggen: “Wat goed, jij hebt je vast goed ingezet.” Deze kinderen werden voor hun inzet beloond, waardoor de growth mindset werd gestimuleerd.
Denk niet: “Ik kan het niet”, maar denk “Ik ga ervoor!” Wat er vervolgens gebeurde, laat zien wat een grote invloed je mindset heeft op de loop van je leven. Alle kinderen werd gevraagd nóg een puzzel te maken. Ze mochten zelf kiezen: een puzzel die van hetzelfde niveau was als de eerste puzzel of een moeilijkere puzzel. In de eerste groep kozen de kinderen bijna allemaal voor de gemakkelijke puzzel. Hiermee zouden ze weer kunnen laten zien dat ze slim waren. In de tweede groep koos 90% van de kinderen voor de moeilijkere puzzel. Zij hadden plezier in de uitdaging, omdat ze zo zouden bijleren.
Boek succes met de juiste mindset!
Of je succesvoller gaat worden, wordt dus bepaald door je mindset. Met een fixed mindset zal je nooit leren van de moeilijkere puzzel. Dit principe geldt voor alles waar je beter in wilt worden, zoals sportiever, creatiever of een goede (groot)ouder zijn of vaardigheden zoals koken of schrijven. Gelukkig kan je met een paar eenvoudige stappen je mindset veranderen.
3 stappen op weg naar de juiste mindset: ready, SET, go!
- Herken je mindset
De eerste stap in het veranderen van je mindset is uitzoeken in welke situaties jij een fixed mindset hebt. Niemand heeft altijd een fixed of altijd een growth mindset. Vaak hangt je mindset af van het moment of de situatie. Wellicht heb je bij het koken of het klussen wel een growth mindset, terwijl je bij het beoefenen van een sport toch vaak in een fixed mindset blijft hangen. Houd eens een week bij in welke situaties jij vervalt in een fixed mindset en schrijf deze op. - Kies één situatie waarin je je mindset wilt veranderen
Verander je mindset situatie per situatie. Vele kleine beetjes maken één groot! De grote truc achter jezelf succesvol veranderen, is het kiezen van één verandering tegelijk. Verandering gaat altijd gepaard met aandacht en wilskracht, wat je maar in beperkte mate hebt. Kies daarom om te beginnen één situatie waarin je je mindset gaat proberen te veranderen. Zodra je nieuwe mindset in deze situatie een gewoonte is geworden, kan je je aandacht en wilskracht op een nieuwe situatie richten.
- Praat tegen jezelf met een growth mindset stem
Tegen jezelf praten, is voor sommigen nogal ongewoon. Toch kan interne spraak, het tegen jezelf praten in je hoofd, je mindset veranderen. Elke keer dat je jezelf in de gekozen situatie betrapt op een fixed mindset gedachte, helpt het om terug te praten met de growth mindset stem. De volgende keer dat je bijvoorbeeld denkt: “Ik laat dat aan iemand anders over, ik kan het toch niet”, antwoord je jezelf met “Hé, ik kan dat nóg niet. Laat ik het eens proberen of aan iemand vragen hoe het moet.”
Van fixed naar growth
Wat zegt zo’n growth mindset stem zoal? Hieronder wat ideeën om je op weg te helpen.
Straks lukt het niet, dan sta ik voor schut. → Als ik dit probeer kunnen anderen mij achteraf helpen met wat ik kan doen om mij te verbeteren.
Ik geef het op. Dit gaat nooit lukken ... → Als ik nu stop, heb ik er niks uitgehaald. Misschien moet ik iets anders proberen of kan iemand mij helpen.
Zij is daar zoveel beter in. Erg irritant! → Hoe pakt zij het aan? Zit er iets bij dat ik kan gebruiken?
Ik doe dat niet, het kost te veel inspanning. → Leren gaat altijd gepaard met inspanning, dus laat ik het proberen.
Ik heb gefaald. → Hoe ga ik er de volgende keer voor zorgen dat het beter gaat?
Ik ga daar niet aan beginnen. Zo ben ik niet. → Laat ik dat eens proberen, misschien past het bij mij en kan ik er goed in worden!
