Te diep in het glas gekeken?
Een avondje weg met vrienden, een etentje of een concert. Een glaasje alcohol komt er bij veel mensen sowieso aan te pas. Eén glaasje? Twee, drie of meer? Dat ene glaasje te veel kan een fijne avond doen omslaan in een slechte ervaring. Maar hoe komt het nu dat alcohol dat effect heeft?
Het ingrediënt in alcoholische dranken dat een (te) dronken gevoel veroorzaakt, is ethanol. Als je een slokje wijn drinkt, gaat de ethanol je lichaam in. In je maag en je dunne darm wordt het opgenomen in de bloedbaan en zo verspreidt het zich over heel je lichaam. Wanneer de ethanol je hersenen bereikt, gaat het je centraal zenuwstelsel beïnvloeden. Gevolg: je reactievermogen en je aandacht verminderen.
Snel dronken? Trage enzymen
De alcohol die in je lichaam gaat, moet ook weer afgebroken worden. Dat is de taak van de leverenzymen. Hoe trager zij de alcohol afbreken, hoe sneller er een dronken gevoel ontstaat. Als je de ‘maximale verwerkingscapaciteit’ overschrijdt door te blijven drinken, stapelt de alcohol zich op. Dan neemt het dronken gevoel plots sterk toe en ‘heb je een glaasje te veel op’.
Zolang er alcohol in je bloed zit, zal je lever die eerst afbreken. Andere stoffen, zoals cholesterol, moeten wachten.Hoe snel de leverenzymen alcohol afbreken, dat verschilt van persoon tot persoon. De ene is na een glaasje wijn al dronken, bij de andere merk je na enkele pintjes bier nog niets. Je kan de enzymen trainen om grotere hoeveelheden alcohol te verwerken. Zo heeft een sterke drinker meer actieve enzymen die sneller werken. Hij zal dus niet zo snel dronken worden als iemand die nooit of af en toe alcohol drinkt. Omgekeerd geldt ook dat de leverenzymen na een periode van onthouding, zoals Tournée Minérale, minder getraind zijn en dus trager werken dan voordien.
De leverenzymen breken naast alcohol ook geneesmiddelen af. Daarom is het belangrijk om je arts of apotheker eerlijk te vertellen hoeveel alcohol je drinkt. Bovendien zal je lever voorrang geven aan de afbraak van alcohol. Andere stoffen, zoals cholesterol, zullen moeten wachten en blijven langer in het lichaam aanwezig.
Katerwater
Als je lichaam alcohol afbreekt, maakt het tegelijk acetaldehyde aan. Het is dat stofje dat verantwoordelijk is voor je kater na een avondje stevig drinken. Hoofdpijn, misselijkheid, hartkloppingen en warmteopwellingen? De schuld van de acetaldehyde.
Een toverbrouwsel tegen een kater bestaat niet. Maar je kan je lichaam wel een handje helpen om sneller acetaldehyde uit je lichaam te krijgen, namelijk door veel water te drinken. Bepaalde planten, zoals mariadistel (Carduus marianus), bevatten stoffen die dat proces nog wat kunnen versnellen.
Weetje: Sommige pijnstillers (NSAID’s waaronder ibuprofen en diclofenac) vertragen de afbraak van acetaldehyde. Sterk af te raden bij een houten kop!
Langetermijneffecten van te veel alcohol
Te veel alcohol drinken kan schade toebrengen aan zowat alle organen.
- Levercellen sterven af en de lever kan zijn bloedzuiverende werking niet meer vervullen.
- Blijvende hersenschade en meer kans op dementie
- Groter risico op bepaalde kankers, zoals dikkedarmkanker en borstkanker
- Alcohol beïnvloedt de bloedsuikerspiegel en dat kan gevaarlijk zijn voor diabetici
- Depressieve gedachten, angst en verslavingen.
Instinker: Een ‘slaapmutsje’ doet je slechter slapen
Wie de slaap niet kan vatten, durft al eens een ‘slaapmutsje’ te drinken om sneller in te dommelen. Je lichaam en geest zijn dan wel ontspannen, maar je slaapkwaliteit lijdt eronder. Je slaapt oppervlakkiger, wordt regelmatig onbewust wakker en droomt minder. Je hersenen verwerken de gebeurtenissen van de dag minder en ook je geheugen gaat erop achteruit. Als je meerdere glazen drinkt voor het slapengaan, zal ook je ademhaling verstoord zijn.
Heeft alcohol ook positieve effecten?
Er zijn mensen die houden aan een glaasje rode wijn per dag omdat het een positief effect zou hebben op het hart en de bloedvatwanden. Onderzoek uit 2009 bevestigde dat en toonde aan dat bloedplaatjes minder samenklitten door alcohol. Helaas spreken recentere studies het positieve effect tegen. Zelfs beperkt gebruik van alcohol zou al een negatieve invloed op de gezondheid hebben, ook op het hart en de bloedvaten.
Alle studies zijn het er op zijn minst over eens dat je alcoholische dranken moet drinken met mate.
Wat is ‘met mate’?
De Hoge Gezondheidsraad (HGR) zette daar meteen een vaste maat op: maximum 10 eenheden per week. Een eenheid is een standaard glas wijn of een gewoon pintje bier. Voor zwaardere bieren met meer dan 8 procent alcohol moet je 1,6 tot 2,4 eenheden rekenen. Een sterke drank zoals gin telt voor 1 eenheid als er niet meer dan 3,5 centiliter gin zit in een cocktail met bijvoorbeeld tonic.
Een belangrijke opmerking bij de 10 eenheden per week is de spreiding ervan. Er moeten in die week enkele alcoholvrije dagen zijn, maar je mag de eenheden ook niet allemaal op één of twee dagen drinken. Op die manier verklein je het risico dat je gezondheid eronder lijdt. Het gebruik van alcohol wordt volledig afgeraden bij jongeren jonger dan 18 jaar, zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven.
Niets missen van SeniorenNet? Volg ons op Facebook en schrijf je gratis in voor onze digitale nieuwsbrief, SenNet Magazine!
- Cederbaum AI. Alcohol metabolism. Clin Liver Dis. 2012 Nov;16(4):667–85.
- Eugene C. Toy, David S Loose, Shelley A. Tischkau ASP. Case files pharmacology. 2014. 202, 208 p.
- Boffetta P, Hashibe M. Alcohol and cancer Lancet Oncol 2006; 7: 149–56.
- Ridley NJ, Draper B, Withall A. Alcohol-related dementia: an update of the evidence. Alzheimers Res Ther. 2013;5(1):3.
- UZ Leuven. Diabetes en alcoholgebruik [Internet]. [cited 2019 Feb 20]. Available from: https://www.uzleuven.be/nl/diabetescentrum/diabetes-alcoholgebruik
- Bruha R, Dvorak K, Petrtyl J. Alcoholic liver disease. World J Hepatol. 2012 Mar 27;4(3):81–90.
- Cordova AC, Sumpio BE. Polyphenols are medicine: Is it time to prescribe red wine for our patients? Int J Angiol. 2009;18(3):111–7.
- Grønbaek M, Deis A, Sørensen TI, Becker U, Schnohr P, Jensen G. Mortality associated with moderate intakes of wine, beer, or spirits. BMJ. 1995 May 6;310(6988):1165–9.
- Hoge Gezondheidsraad. Risico’s van alcoholgebruik. 2018.
Disclaimer: De informatie in dit artikel is bedoeld als algemene, onafhankelijke duiding en kan persoonlijk of professioneel advies niet vervangen. Voor onze wetenschappelijke artikels baseren we ons steeds op betrouwbare bronnen en de laatste beschikbare inzichten. Bij vragen over je gezondheid, financiële situatie of andere belangrijke beslissingen neem je best contact op met een bevoegde professional.
