Stel je voor dat je binnenkort weer op vakantie wil. En het lijkt je interessant om een huis te huren aan de oceaan om wat te wandelen, lekker te eten, en wat plaatsen te bezoeken. Maar welk vakantiehuis kies je? Hoeveel budget voorzie je? En ga je naar Frankrijk, Portugal of nog ergens anders? Wanneer dit soort vragen zich voordoen, ontstaan er twee soorten mensen.
De eerste categorie gaat voor de allerbeste vakantiewoning. Wanneer je tot deze categorie behoort, voel je dat er ergens een woning staat die al jouw verwachtingen overtreft. Op de perfecte locatie, tegen de perfecte prijs, met het perfecte zwembad. Het kost je dagen zoeken. Je bekijkt alle mogelijke vakantiewoningen op elke mogelijke website. Je piekert er vaak over maar geeft niet op. Je weet dat die vakantiewoning bestaat en dat jij die zal vinden. En het lukt nog vaak ook!
Herkenbaar? Dan noemt de Amerikaanse onderzoeker Barry Schwarz (auteur van The Paradox of Choice) jou een ‘maximizer‘, ofwel iemand die kieskeurig op zoek gaat naar het allerbeste. Een maximizer gaat voor perfectie: de beste keuze maken na het afwegen van alle opties. Daardoor maken maximizers vaak ook de beste keuzes. Ze overzien alle opties, kennen alle voor- en nadelen en weten precies waar ze ja tegen zeggen.
Opoffering
Maar die ‘beste keuze’ van de maximizers vraagt opoffering. Het kost tijd, energie en levert veel twijfel en frustratie op. Maximizers ervaren meer stress en zijn achteraf vaak minder gelukkig met hun keuze, omdat ze precies weten wat ze op een andere plek hadden kunnen krijgen. Sterker nog: vaak kiest een maximizer dan maar niet. Het aantal opties is zó groot, dat het je verlamt. Liever geen vakantiewoning dan de verkeerde vakantiewoning.
Of zit je in de andere categorie, die Barry Schwarz de ‘satisficers‘ noemt? Waar maximizers soms een uur door de stad kunnen dwalen op zoek naar het beste terras, zit jij als satisficer al na een paar minuten te genieten van jouw koffie.
Heldere keuzes
Satisficers hebben vooraf ongeveer helder waar hun keuze aan moet voldoen – en van zodra ze een optie hebben gevonden die daaraan voldoet (een vakantiewoning aan zee, een terras in de zon) is het goed. De satisficer kan prima met het idee leven dat er ergens anders een mooier vakantiehuis staat of een toffer terras is. Satisficers blijken meer ontspannen te zijn, meer geluk te ervaren én achteraf meer te kunnen genieten van hun keuze. Als satisficer ga je dus voor ‘goed genoeg’. Dat betekent niet dat je voor een lagere standaard gaat, maar je behoedt jezelf voor het trachten te maximaliseren van elk resultaat.
De ironie is dat ‘maximisen’ niet tot het optimale resultaat leidt: te veel aandacht voor het maximaliseren van jouw keuzes kan uiteindelijk ten koste gaan van jouw tijd, gezondheid en geluk.
‘Satisficing’ maakt het mogelijk om prioriteiten te stellen.
Als je het zo druk hebt met het maximaliseren van je leven, is het gemakkelijk om uit het oog te verliezen wat er werkelijk belangrijk is. Zoals onderzoekster Brené Brown ontdekte bij het bestuderen van de risico’s van perfectionisme: “Gezond streven gaat over het streven naar interne doelen… Perfectionisme gaat over wat mensen zullen denken”. Dat onderscheid tussen intern en extern streven staat centraal.”
Dus als je de neiging hebt om te maximizen, streef dan naar doelen en motivaties die van binnenuit komen. Neem een satisficing attitude aan en probeer ‘goed’ ook ‘goed genoeg’ te vinden.
Je kan de twee zelfs combineren. Bepaal je voorwaarden zoals een maximizer dat zou doen, dus ambitieus en met een hoge standaard. En zeg daarna ‘ja’ als een satisficer: bij de eerste optie die eraan voldoet. Zo maak je niet alleen de beste keuzes, maar ben je er nog blij mee ook.
Meer rust in je hoofd
Voor meer rust in je hoofd en meer levensgeluk: streef niet altijd naar het allerbeste, maar houd op met zoeken zodra je iets tegenkomt dat prima voldoet. Dat geldt ook voor prestaties: probeer eens te stoppen met schoonmaken, werken en organiseren van zodra je een aanvaardbaar niveau hebt bereikt.
Wanneer kan jij (wél al) satisficen?
Op welke gebieden lukt het jou al wel om eerder tevreden te zijn? Bij het schoonmaken van het aanrecht bijvoorbeeld; het inpakken van jouw vakantievalies; minder belangrijke werktaken?
Ontdek hier verder Hoe perfectionisme nefast is voor jouw geluk
