Trap niet in de val!
Erik en Anna zitten op restaurant en voelen zich helemaal voldaan. Toch eten ze de hele schotel nog verder leeg. “We hebben er toch voor betaald”, denken ze bij zichzelf. Achteraf hebben ze spijt omdat ze te veel gegeten hebben.
Lise is al een uur naar een film aan het kijken die ze eigenlijk helemaal niet goed vindt. Toch kijkt ze verder, omdat ze er “nu toch al een uur naar zit te kijken.”
Jean volgt al wekenlang een tv-serie van 24 afleveringen. Ook al vindt hij de serie steeds minder interessant, toch blijft hij verder kijken, “omdat hij al meer dan tien afleveringen heeft gezien."
Zijn deze voorbeelden herkenbaar voor jou? Dacht jij ook dat je meestal verstandige beslissingen neemt? De kans is groot dat je, ook al meen je dat je meestal rationeel bent, toch vaak valt voor de zogenaamde fout van de gemaakte onkosten.
De fout van de gemaakte onkosten
Een gemaakte onkost is elke kost, zoals tijd, emotie of geld, die je al gemaakt hebt en niet meer terugkrijgt Een gemaakte onkost is elke kost, zoals tijd, emotie, inspanning en/of geld, die je al gemaakt hebt en niet meer kan terugkrijgen. Stel dat je tickets hebt gekocht voor Cirque du Soleil. Op de dag van de voorstelling sta je ‘s ochtends op met een zware verkoudheid. Hoewel je je ellendig ziek voelt, ga je toch naar het optreden, omdat je “anders geld hebt verspild.” Dan heb je je laten vangen door de fout van de gemaakte onkosten.
Natuurlijk, je hebt het geld inderdaad al uitgegeven. Maar je kan het niet terugkrijgen. Als je weet dat je je niet gaat amuseren tijdens de voorstelling van Cirque du Soleil, dan maak je het alleen maar erger door toch te gaan.
Stop NU met je tijd te verspillen
Ligt er toevallig een boek op je nachtkastje waar je al 100 bladzijden in gelezen hebt, maar dat je eigenlijk oersaai vindt? Welnu, het maakt helemaal niet uit hoeveel tijd je al hebt geïnvesteerd in dat boek, in die film, in die serie … Als het je niet bevalt, dan kan je gewoon stoppen.
Ook wanneer je lid wordt van een vereniging of je begint een lessenreeks te volgen, heb je vaak de neiging om voort te doen ook al voel je je er niet goed bij. Want je hebt toch inschrijvingsgeld betaald en je bent al naar 4 van de 9 bijeenkomsten geweest. Dan kan je toch wel verder doen tot het einde …?
Als je het gevoel hebt dat je niets uit je activi’tijd’ haalt, stop dan! Neen! Helemaal niet. Als je niet het gevoel hebt dat je er iets uit haalt, stop dan! Bespaar jezelf de andere vijf bijeenkomsten. Verspil niet nog meer van jouw tijd.
Het sluwe spelletjeseffect
Spelletjesmakers achter populaire games, zoals Farmville of Hay Day, gebruiken de kracht van de fout van de gemaakte onkosten om spelers aan zich te binden. In het spel engageer je je aan virtuele vormen van leven. Wanneer je een tijdje niet speelt en jouw ‘boerderij’ verwaarloost, dan heeft dit gevolgen.
Als je niet terugkeert, dan gaan jouw investeringen teniet en krijg je het gevoel dat je jouw tijd, inspanning en misschien zelfs geld hebt verspild. Je moet dus wel terugkeren om beloond te worden voor de tijd en inspanning die je erin hebt gestoken. Wanneer je stopt, krijg je geen beloning én verlies je jouw investering.
Uit onderzoek blijkt dat er intussen miljoenen spelers zijn die eigenlijk niet veel plezier beleven aan deze spelletjes, maar toch verder blijven spelen. Onbewust laten ze zich vangen aan de fout van de gemaakte onkosten.
Investeer enkel in relaties die het waard zijn
Je wordt slachtoffer van de fout, doordat je emotioneel geïnvesteerd hebt in de tijd die je er al aan besteed hebt Nelly bleef tegen haar zin uitgaan met haar nieuwe vriend. “Ik heb al zoveel in hem geïnvesteerd, we zijn al samen op reis geweest en hij kent mijn familie nu al.”
De situatie zoals bij Nelly komt maar al te vaak 
voor. Wanneer je emotioneel al heel wat in een relatie hebt geïnvesteerd, kan het een hele uitdaging zijn om deze stop te zetten. Dit geldt trouwens voor elk type relatie, niet enkel voor liefdesrelaties. Misschien heeft een van jouw ‘goede vrienden’ niet langer een positieve invloed op jou. De jaren die je al met elkaar omgaat, maken het heel moeilijk om de banden door te knippen. Maar toch zal het jou goed doen.
Wat kan je dan wel doen?
Je bewust zijn van deze fout helpt je om in de toekomst verstandigere beslissingen te nemen We worden slachtoffer van de fout van de gemaakte onkosten, omdat we emotioneel geïnvesteerd hebben in het geld, de tijd of iets anders dat we in het verleden besteed hebben. De belangrijkste stap die je nu kan zetten om jezelf te bevrijden van de fout van de gemaakte onkosten, is dit te erkennen. Je bewust zijn van deze fout helpt je enorm om in de toekomst meer verstandige beslissingen te nemen.
Door het lezen van dit artikel heb je de eerste grote stap al gezet
Als dat nog niet voldoende is, kan je een lijstje maken met alle voors en tegens. Waarom zou je verder doen? Waarom zou je ermee stoppen? Schrijf deze pro’s en contra’s in twee kolommen op een papier.
Als het enige argument om iets verder te blijven doen, is dat je je beter voelt over de emotionele investering die je al hebt gemaakt, dan ga je best in de andere richting.
Ondanks het feit dat de fout van de gemaakte onkosten heel vaak gemaakt wordt, kan je ze vanaf nu doorzien. Zo kan je ervoor zorgen dat je je niet langer ‘dom’ gedraagt!
